پاسخ منفى شنيد . « 1 » 4 - پيامبر صلى الله عليه و آله با اين افراد با مدارا رفتار كرد تا فرزندان و بستگان آنها كه بهنحوى در خدمت اسلام بودند از دين روگردان نشوند و جامعه نوبنياد اسلامى ، مشكل درونى در مدينه پيدا نكند . 5 - برخورد آشكار پيامبر صلى الله عليه و آله با افرادى كه ظاهراً مسلمان بودند ، اطمينان به مذهب جديد را ازبين مىبرد . مخصوصاً اگر نمىتوانست ، راز اين برخورد را به ديگران بفهماند . بنابراين درگيرى علنى با اين گروهها و مفتضح ساختن آنها ، نه مقتضاى حكمت ، و نه به صلاح جامعه نوپاى اسلامى بود . امّا چنين نبود كه پيامبر صلى الله عليه و آله درباره آنها هيچ سخنى نگويد . بلكه در حدّ امكان و مصلحت جامعه اسلامى ، مسلمانان را از برنامهها و توطئههاى آنها مطّلع مىساخت . ايشان در موارد متعدّد مسلمانان را از خطر منافقان آگاه نمود ؛ و از آنان برحذر داشت . كارها و اوصاف آنها را بيان كرد و عملًا وارد صحنه شده و « مسجد ضرار » را ويران نمود . همچنين آيات متعدد قرآن كريم درباره منافقان را به اطّلاع مردم رساند . « 2 »
زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى) — صفحة 117
مساهمون: پژوهشكده تحقيقات اسلامى
ص١١٧
در پايان اين گفتار اين نكته را يادآور مىشويم كه از نظر قرآن كريم ، نهجالبلاغه و كتابهاى تاريخ وجود مسلمانان مصلحتى - منافقان - از آغاز بعثت تا رحلت پيامبر صلى الله عليه و آله بهعنوان يك جريان خزنده در درون صحابه محرز و قطعى مىباشد و خيانتهاى فراوانى از ناحيه آنها متوجّه اسلام گرديده است . اينان با رحلت حضرت صلى الله عليه و آله آشكار عمل مىكردند و لذا جريانى بهنام مسأله نفاق در عصر خلافت ديده نمىشود و اين
هامش
( 1 ) - الصحيح ، جعفر مرتضى عاملى ، ج 4 ، ص 200 از مجمع الزوائد ، الهيتمى ، ج 9 ، ص 15 و حياة الصحابة ، هلوى ، ج 2 ، ص 706 .
( 2 ) - الصحيح من سيرة النبى ، جعفر مرتضى عاملى ، ج 4 ، ص 200 و 201 . با تلخيص و ترجمه .