ممكن است گفته شود محلّ پيدايش منافقان در عصر رسالت « مدينه » مىباشد و در مكّه از نفاق خبرى نبوده است ؛ زيرا قبل از هجرت ، مسلمانان از قدرت چندانى برخوردار نبوده ، و از نظر قوا و تجهيزات مادّى به مراتب پايين‌تر از مشركان بوده‌اند ؛ لذا ضرورتى نداشت كفّار ظاهراً در صف مسلمانان قرار گيرند تا به آنها آسيب رسانند ، بلكه مىتوانستند با كمال قدرت در مقابل مسلمانان بايستند . مرحوم علامه طباطبايى در پاسخ اين شبهه مىفرمايد : « اين سخن كه چون پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان قدرت كافى نداشتند ، پس محل پيدايش نفاق « مدينه » و از زمان قدرت‌گيرى پيامبر صلى الله عليه و آله مىباشد ، تامّ نيست . چون تنها دليل و منشأ نفاق عدم قدرت بر مخالفت نيست ؛ تا اگر قدرت مخالفت بود نفاق را منع كنيم . بلكه در بسيارى از انقلاب‌هاى اجتماعى كسانى يافت مىشوند كه مرام انقلابيون را مىپذيرند ، براى اينكه حاكميت آينده را از آن خود سازند مخصوصاً در نهضت پيامبر صلى الله عليه و آله كه حضرت فرمود : « اگر ايمان بياوريد و اطاعت كنيد پادشاهان زمين خواهيد بود . » « 1 » پس عقلًا جايز است كه عدّه‌اى به پيامبر صلى الله عليه و آله ايمان آورده باشند براى اينكه آرزوهاى ديرين خود را جامه عمل بپوشانند و به رياست امّت دست يابند . و همچنين ممكن است عدّه‌اى از افرادى كه در مكّه ايمان آوردند مرتدّ شده و ارتداد خود را مخفى داشته باشند . چنان‌كه قرآن كريم فرمود : « يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِى اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُم وَ يُحِبُّونَه » « 2 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! هر كس از شما ، از آيين خود باز گردد ، ( به خدا زيانى نمىرساند ؛ ) خداوند جمعيّتى را مىآورد كه