حتّى مرحوم شيخ الفقهاء شيخ محمّد حسن صاحب جواهر نيز در بحث طهارت ، امام عليهالسّلام را واجد اين مرتبه و منزله نمىداند و او را در صدور خطاء و اشتباه مانند افراد عادى به شمار مىآورد . [ 1 ] اين سخن از مثل ايشان آنقدر سخيف و سُست است كه اصلًا جاى پاسخ و ردّ و اشكال ندارد ، زيرا اگر بر فرض محال ، ما در مورد امام عليهالسّلام نسبت به حوادث عادى قائل به خطاء و زلّت شويم ، در مقام بيان مسايل و احكام شرعيّه قطعاً ورود چنين احتمالى مردود و محال است و موجب نقض غرض و تأخير بيان از وقت حاجت است و اين مطلب با اصل تشريع مسأله امامت در تعارض خواهد بود .
اشتباه و لغزش در مسايل اعتقادى اغلب ناشى از عدم تحصيل علوم عقليّه است
اين اشتباهها و زلّتها در مسايل اعتقادى اغلب و اكثر ناشى از عدم تحصيل علوم عقليّه و بحث و تحقيق كافى و شافى در مسائل كلاميّه و فلسفيّه و عرفان نظرى است .
در مباحث فلسفى از نظر عقلى و در عرفان نظرى از نظر شهودى و عملى مبيّن و مبرهن مىگردد كه چگونه نفس با طىّ مراتب تجرّد و دورى از كثرات هاويه و مهلكه و مبعدهء صفا و نور و بهاء ، قابليّت تجلّى آثار و لوازم ذات لايتناهى حضرت حق را كه همان اسماء و صفات كلّيّه است به دست مىآورد و خود مجلاى ظهور و بروز آنها مىگردد ، ادراك اين حقائق علميّه در علوم حقّه الهيّه چون كلام و فلسفه و عرفان موجب استفاضه و استنارهء قلب و سرّ و عقل از مبدأ نور و بهاء و بهجت شده انسان ديگر در نظر و توجه به اين اخبار و روايات طوطىوار به آنها نظر نمىاندازد و از ادراك حقائق منطويه در آن عاجز نمىماند و در مقام تعارض با برخى از روايات و اخبار ديگر كيفيّت جمع و جرح بين آنان را به خوبى تشخيص مىدهد و صرفاً با برخورد به يكى از اين موارد فوراً علم و
هامش
[ 1 ] - جواهر الكلام ، ج 1 ص 182 ؛ و نيز به كتاب اسرار ملكوت ( شرح حديث عنوان بصرى از امام صادق عليه السّلام ) ج 1 ، ص 207 و 208 مراجعه نمائيد .