در چنين ره حاكمى بايد شگرف * بو كه بتوان رست از اين درياى ژرف
حاكم خود را بجان فرمان كنم * نيك و بد هر چه او بگويد آن كنم [ 1 ]
از جنيد راجع به مريد و مراد پرسيدند :
سئل عنه : ما معنى المريد ؟ قال : المريد ، الّذى يتولّاه سياسة العلم ؛ و المراد ، الّذى يتولّاه رعاية الحقّ ؛ و المريد صاحب السّير ، و المراد صاحب الطّير ، و لا يدرك السّاير الطاير . [ 2 ]
« از معناى مريد سؤال شد گفت : مريد آنست كه امر او بواسطهء علم حصولى و اكتسابى انجام مىپذيرد ، ولى مراد آنست كه حقّ متعال امور او را به دست مشيّت و ارادهء خود انتظام مىبخشد ؛ مريد همواره پياده راه مىسپارد ، درحاليكه مراد در آسمانها پرواز مىكند ، و كجا مىتواند حال مراد را مريد دريابد ؟ »
أبوسعيد ابوالخير : الشيخ فى قومه كالنّبى فى امّته
از كلمات أبوسعيد است كه :
هامش
[ 1 ] - منطق الطير ، مقاله خامس عشر ، ص 126 :
حاكم خود را بجان فرمان كنم هر چِ او بگويد آن كنم
[ 2 ] - در تذكرة الاولياء ، ص 444 ، آمده است كه : گفتند مريد كيست ؟ گفت : مريد در سياست بود از علم ، و مراد در رعايت حق بود ؛ زيرا كه مريد دونده بود و مراد پرنده ، دونده در پرنده كى رسد .
و در شرح ابن ابى الحديد ، ج 11 ، ص 212 ، آورده است كه : فقال : المريد ساير و المراد طائر ، و متى يلحق السائرُ الطائرَ ؟