سعادت دارين رستگار و كامياب خواهد گرديد . و اگر عمر خود را در اين دنيا به جمع زخارف دنيوى و رسيدن به رياسات و اشتغال به امور دنيا سپرى نمايد دچار خسران و نكبت و پشيمانى ابدى خواهد شد ؛ خواه دنيا و اشتغال به آن خارج از محدودهء شؤون الهى و دينى باشد ، و يا در محدودهء امور عبادى و علوم دينى و اشتغال به رتق و فتق امور مردم و رفع مشكلات دينى و اجتماعى باشد ، هيچ فرقى نمىكند ، مهمّاين است كه نيّت و قصد از اشتغال به اين مسائل چه باشد . آيا مقصد وصول به معرفت الله و رفض عالم انانيّت و نفس و كثرات و انكشاف حقيقت توحيد در قلب و ضمير است ، و يا صرف پرداختن به اين امور و گذران وقت و رسيدن به منويّات و خواستهاى نفس امّاره و رياسات دنيويّه و لذّات نفسانيّه در قالب مظاهر عبادى و ظهورات معنوى و شرعى ؟ !
و لذا چنانچه گذشت صِرف اشتغال به دروس الهى و صَرف اوقات در تحقيقات و تدقيقات آن دردى را از نفس سرگشته و متحيّر انسان دوا نخواهد كرد ؛ و انسان پس از گذشت مدّت مديدى از عمر خود و صرف اوقات در امور و اشتغالات دينى ، خود را رها و متحيّر و سرگشته از معارف شهودى عالم خلقت و اسرار وجود در مبدأ و معاد احساس مىكند ، و تازه به فكر جبران مافات و استعداد براى حركت در مسير تكامل نسبت به چند روز آيندهء عمر خود مىافتد .
علمائى كه پس از صرف عمر خود در تحقيق مبانى دين به عرفان گرويدند
مرحوم آخوند ملاحسينقلى همدانى پس از صرف عمر خود در تحقيق مبانى دين مبين و اطلاع بر فقه و تفسير و حكمت و تاريخ ،