متوجّه حقائق و واقعيّتها شده ، بر فقدان گوهر حيات و مقصد غائى دست مصيبت بر سر زده ، در ماتم اين فاجعه بسوگ مىنشيند . پس چه بهتر كه قبل از فرا رسيدن اين لحظه توفيق الهى نصيب گردد و پردهء جهل و غفلت از جلوى ديدگان به كنار رود ، و حقائق عالم وجود چهره بر روى قلب و نفس انسان بگشايد ، و ضمير تشنه و واله انسان از سرچشمهء آب حيات سيراب ، و لمعات انوار عالم قدس نفس منغمر در كثرات را به حريم وحدت و مقام عظمت حقّ برساند .
ذرّهاى از علم توحيد به تمام علوم عالم مادّه مىارزد
مرحوم علّامهء طهرانى - رضوان الله عليه - مىفرمود :
علم و توحيدى كه نصيب عرفاء مىشود ، اگر ذرّهاى از آن را در اين عالم بريزند ، به تمام علمهاى عالم مادّه و علوم دانشگاهها مىارزد و بر آنها فزونى دارد ؛ آنوقت عدّهاى جاهل بدون كمترين اطّلاع از اين مدارج كمال و علوم حقيقيّهء الهيّه در مقام انكار آن برمىآيند و آنها را از زمرهء تخيّلات و اوهام مىشمرند .
علّامهء بزرگوار مرحوم آية الله شيخ حسين حلّى - رضوان الله عليه - بارها مىفرمود :
اين مطالب بسيار عالى و راقى است كه نصيب هر كسى نخواهد شد ، و كجا من و امثال من مىتوانند به اين ذروه از مراتب شهود و انكشاف حقيقت دسترسى پيدا كنند .
و نيز علّامهء طهرانى در مقام تعريف مرتبت و منزلت عرفاى الهى ، كه تنها اين طائفهاند كه از وحدت بالصّرافهء حقّ مطّلعاند و حقيقت توحيد را كما هى هى با سرّ و ضمير خود دريافتهاند ، مىفرمايند :
حالا شما مىتوانيد دريابيد كه : عظمتكلاممتينو منطققويم