از جميع جهات وجود نخواهد داشت ، الّا از حيثيّت تكوين و حيثيّت تشريع ؛ به نحوى كه شارع مقدّس اگر به مقدار ذرّهاى اختيار بشر را در انتخاب فعل مرجوح جائز بشمارد ، قطعاً اين مسأله با غايت تكوّن و خلقت او منافات خواهد داشت !
بر اين اساس آن حكمى از ناحيه شارع ممضى و مرضىّ خواهد بود كه صد در صد با خواست و ارادهء شارع ( بدون سر سوزنى اختلاف و دخالت مصالح و سليقههاى شخصى و دنيوى و نفسانى ) مطابقت داشته باشد . و از آنجا كه خواست و مشيّت شارع عيناً همان ملاكات و مصالح و مفاسد نفس الأمريّه مىباشد ، بنابراين وظيفه و تكليف انسان آنست كه دقيقاً اعمال و رفتارش را با ملاكات كلّيهاى كه از ناحيه شارع تبيين و تفسير شده است منطبق نمايد . طبيعتاً از آنجا كه يك عمل واحد از نقطه نظر ابعاد مختلفِ اغراض و حيثيّتهاى متفاوتى كه ممكن است داشته باشد و در تحت ملاكات مختلفى مىتواند قرار گيرد ، بايد در مقام ترجيح و تطبيق ملاكات كلّيه بر آن عمل خارجى رعايت وجوه مرجّحه و قوّت و ضعف آنان را دقيقاً مورد توجّه قرار داد ؛ و چه بسا يك فعل در تحت يك شرائطى با خصوصيّتهاى ويژه خود مستحسن ، و همان فعل در شرائط متفاوت قبيح باشد .
با توجّه به مطالب گذشته بايد اكنون ببينيم نظر اسلام نسبت به مسأله اربعين چگونه است ، و شارع مقدّس چه سنّتى را براى اقامهء مجالس ترحيم تعيين نموده است ، و بخصوص نسبت به اربعين با چه ديدگاهى مىنگرد ؟
الأربعين في التراث الشيعي (اربعين در فرهنگ شيعه) (فارسى) — صفحة 82
مساهمون: السيد محمد محسن الطهراني
ص٨٢