مِنهُم فَرَجًا عاجِلًا . فَواللهِ لَولا طَمَعِى عِندَ لِقاءِ عَدُوِّى بالشَّهادَة و تَوطِينِى نَفسِى عَلَى المَنِيَّة لأحبَبتُ إلّا أبقَى مَعَ هَؤُلاءِ يَومًا واحِدًا و لا التَقِىَ بِهِم أبَدًا ! [ 1 ]
ابن عبّاس چون بر شهادت محمّد اطّلاع يافت از بصره به جهت تعزيت أميرالمؤمنين عليه السّلام به كوفه آمد . يكى از جاسوسان حضرت أميرالمؤمنين عليه السّلام كه در شام بود چون به كوفه آمد گفت كه : معاويه و اهل شام آنقدر خوشحالى كردند كه من هرگز سرورى مانند چنين سرورى كه در شام ديدم نديده بودم .
رُوِىَ إنَّهُ قَدِمَ عَبدُالرَّحمَنِ بنُ مُسَيِّبٍ و كانَ عَينًا لِعَلِىٍّ و أخْبَرَهُ : أنَّهُ لَم يَخرُجْ مِن الشّامِ حَتَّى قَدِمَتْ البُشرَى مِن قِبَلِ عَمروِ بنِ العاصِ يَتَّبِعُ بَعضُها بَعضًا بِفَتحِ مِصرٍ و قَتلِ مُحَمَّدِ بنِ أبىبَكرٍ . و قالَ : يا أميرَالمُؤمِنينَ ! ما رَأيتُ يَومًا قَطّ سُرورًا مِثلَ سُرورٍ رَأيتُ بِالشّامِ حِينَ أتاهُم خَبرُ قَتْلِ مُحَمَّدٍ . فَقالَ عَلِىٌّ عَلَيهِ السَّلامُ : أمَّا إنَّ حُزنَنا عَلَى قَتلِهِ عَلَى قَدرِ سُرورِهِم بِهِ ، لا بَل يَزيدُ أضعَافًا ! [ 2 ]
هامش
1 - نهج البلاغة ، عبده ، باب الكتب ، ج 3 ، ص 60 : [ محمّد بن أبىبكر كه خدايش رحمت كند به شهادت رسيد و ما او را نزد خداوند فرزندى درستكار و فرمانروائى سخت كوش و شمشيرى برنده و ستونى بلند مرتبه به حساب مىآوريم . و من پيوسته مردم را بسوى او دعوت و تشويق مىنمودم و همواره آنها را به يارى او قبل از اين واقعه امر مىنمودم و آنها را در پنهان و آشكار در رفت و برگشت دعوت به او مىكردم . بعضى از اين مردم با كراهت و نارضايتى مىآمدند و برخى به بهانه و عذر بيمارى از يارى و كمك سر باز مىزدند و گروهى با ذلّت و پستى بر زمين نشسته ما را نظاره مىكردند . از خداوند درخواست مىكنم به زودى زود رهائى و فرج مرا از دست اين قوم فراهم آورد . به خدا سوگند اگر آرزوى شهادت را هنگام برخورد با دشمنان دين نداشتم و خود را براى روياروئى با مرگ دلخوش نمىنمودم ، هرگز نمىخواستم كه يك روز از عمرم را با اين گروه و مردم بسر آورم و هيچگاه روى يكى از اينان را ببينم . مترجم ]
2 - [ در خبر است كه عبد الرّحمن بن مسيّب جاسوس أميرالمؤمنين عليه السّلام در شام به كوفه آمد و گفت : از شام خارج نشد مگر درحاليكه ديد فرستادگان عمرو بن العاص يكى پس از ديگرى بشارت فتح مصر و كشته شدن محمّد بن أبىبكر را به شام مىآوردند . و ادامه داد اى أميرالمؤمنين : من هرگز روز پر سرور و شادى را مثل روزى كه در شام خبر كشته شدن محمّد بن أبىبكر آمد نديدهام . أميرالمؤمنين عليه السّلام فرمودند : آگاه باش كه غم و اندوه ما بر او همانند سرور و شادى آنهاست بلكه به مراتب بيشتر و افزونتر است . مترجم ]