تفسير آيهء شريفه : وَ هُوَ مَعَكُمْ أيْنَ مَا كُنْتُمْ
چون نجوى در پنهان سخن گفتن است ، و ندا آشكارا و از دور تكلّم كردن .
خداوند قرب و بُعد مكانى ندارد ، چون مكان ندارد ، جميع مكانها نسبت به او على السويّه است و او محيط بر جميع . هيچ مكانى از او خالى نيست ، بلكه احاطهء او احاطهء معيّت است ؛ چنانچه فرمايد : وَ هُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصير . [ 1 ] و اين معيّت عبارت از اتصال و اقتران دو موجود نيست ، بلكه عبارتست از احاطهء ذاتى و صفاتى بر موجودات ، بطوريكه همه قائم به او ، و ذات و صفات او بر هر موجودى محيط بوده ، و موجودات در مقابل او فانى و به وجود او باقى و ثابتند .
و در سورهء مجادله فرمايد : أَ لَمْ تَرَ أَنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما فِى السَّماواتِ وَ ما فِى الْأَرْضِ ما يَكُونُ مِنْ نَجْوى ثَلاثَة إِلَّا هُوَ رابِعُهُمْ وَ لا خَمْسَة إِلَّا هُوَ سادِسُهُمْ وَ لا أَدْنى مِنْ ذلِكَ وَ لا أَكْثَرَ إِلَّا هُوَ مَعَهُمْ أَيْنَ ما كانُوا ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا يَوْمَ الْقِيامَة إِنَّ اللَّهَ بِكُلِّ شَىْءٍ عَليم . [ 2 ]
هيچ سه نفرى با يكديگر راز نگويند مگر آنكه خدا چهارمين آنهاست ، و
هامش
1 - سوره الحديد ( 57 ) آيه 4 : [ و او با شماست هرجا كه بوده باشيد ؛ و خداوند به آنچه بجا مىآوريد بصير است . ]
2 - سوره المجادلة ( 58 ) آيه 7 : [ آيا نديدى كه آنچه در آسمانها و زمين است خدا بر آن آگاه است ؟ هيچگونه آهسته سخن گفتن و راز گفتن در ميان سه نفر نيست مگر آنكه خداوند چهارمين آنهاست ، و در ميان پنج نفر نيست مگر آنكه او ششمين آنهاست : و پائينتر از اين مقدار هم نيست و بيشتر از اين مقدار هم نيست مگر آنكه او با آنهاست هر كجا كه باشند . ( سپس به آنچه مردم عمل كردهاند روز قيامت خبر خواهد داد ، بدرستى كه خداوند به هر چيزى دانا است . مترجم ) ]