بايد در مقابل عزّت قرآن خود را خاضع و ذليل قرار داد
ملاحظه مىشود كه در اين حديث شريف چه ملكات سنيّه از تخشّع و صلاة و صوم و آرامش و سكون هنگام برخورد با جهّال و شكستن سورت غضب و خورد كردن آن ، و عفو و اغماض از گناهكار و حلم را براى صاحبان قرآن ذكر فرموده است ! و از همه بالاتر حقيقت مقام نبوّت گويا در پهلوهاى او جا گرفته و به حقيقت احكام و معارف آشنا گشته است . البتّه اين اختصاص به افرادى دارد كه در مقابل عزّت قرآن خود را خاضع و ذليل قرار دهند ، و حالت انعطاف و نرمش قلب آنها موجب پذيرش و تلقّى آيات خدا شود . و امّا افرادى كه در مقابل قرآن عزّت دارند و از علوم و كمالات خود در مقابل قرآن چيزى قائلند نصيب آنها از قرآن چيزى نبوده ، و قرآن و خدا آنها را قبيح قرار خواهند داد ؛ زيرا معلومست كه مراد از ذلّت در مقابل قرآن ذلّت ظاهرى كه عبارت از بوسيدن و احترام نمودن نيست بلكه تسليم و ذلّت باطنى است ، و او بواسطهء تسليم شدن نفس و ناچيز شمردن علوم و كمالات خود را در مقابل عظمت و كمال قرآن پيدا مىشود . لذا در روايتست كه : افرادى كه به مرحلهء ايمان هم فرضاً اگر برسند ولى از علوم قرآن بىخبر باشند منافع آنها اندك است .
در « كافى » با إسناد خود روايت مىكند از أبان بن تغلب عن أبىعبدالله عليه السّلام ، قال :
النّاسُ أربَعَة . فَقُلتُ : جُعِلتُ فِداكَ ! و ما هُم ؟ فَقالَ : رَجُلٌ اوتِىَ الإيمانَ و لَم يُؤتَ القُرآنَ ، و رَجُلٌ اوتِىَ القُرآنَ و لَم يُؤتَ الإيمانَ ، و رَجُلٌ اوتِىَ القُرآنَ و اوتِىَ الإيمانَ ، و رَجُلٌ لَم يُؤتَ القُرآنَ و لا الإيمانَ . قالَ : قُلتُ جُعِلتُ فِداكَ ! فَسِّرْ لِى حالَهُم . فَقالَ : أمّا الَّذى اوتِىَ الإيمانَ و لَم يُؤتَ القُرآنَ ، فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ التَّمرَة طَعمُها حُلوٌ و لا رِيحَ لَها . و أمّا الَّذى اوتِىَ القُرآنَ و لَم يُؤتَ الإيمانَ ، فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ الآسِ [ 1 ] رِيحُها طَيِّبٌ و طَعمُها مُرٌّ . و أمّا مَن اوتِىَ القُرآنَ و الإيمانَ ، فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ
هامش
[ 1 ] - آس : مُورْدْ .