آوردند و بمردم تقسيم بناحق شد و آن زنان همه مسلمان و هيچ كس حق تعرض به آنان را نداشت ) و فرمود در باره زنان جارى ميكردم راجع بفروج و غير آن از احكام الهى
و ذرارى بنى تغلب را اسير ميكردم ( ايشان كفارى بودند كه جزيه باسلام مىپرداختند عمر جزيه را از آنها برداشت و ايشان از ذمه اسلام خارج شدند ) و فرمودند رد ميكردم آن تقسيمى كه در زمينهاى خيبر شده است ( اراضى خيبر مفتوح العنوة بود يعنى قسمتى از آن اراضى بقهر و غلبه مسلمين بدست آمده و متعلق به تمام مسلمين بوده در عصر خلفا بعضى تقسيمات صورت گرفت كه بر طبق شريعت نبود و تصرف آن اراضى غير جائز بود لذا حضرت فرمود آن اراضى به صورت حق و واقع تقسيم مينمودم ) .
و از بين مىبردم دفترهاى مستمرى كه از بيت المال براى اشخاص تنظيم شده بود و همچنان كه رسول خدا بالسويه تقسيم ميفرمود منهم چون آن حضرت ميدادم و نميگذاشتم مال خدا در ميان اغنياء و ثروتمندان در گردش باشد ( خليفه دوم مالياتى بر ارباب زراعت و صنعت و تجارت مقرر كرد و براى اهل علم و حكام و رؤسا و لشكريان فرمانهائى نوشت و اسامى حقوق ده و حقوقبر را ثبت نمود و همچنين خليفه سوم حقوقى گزاف و برداشتى سرشار بر اشخاصى از بنى اميه مقرر داشت از جمله مروان حكم بود كه در هر ماه شصت هزار اشرفى از بيت المال
نهج الخطابة (سخنان پيامبر ص و امير المؤمنين على ع) (فارسى) — صفحة 125
مساهمون: علم الهدى خراسانى
ص١٢٥