هفت . مبناى " عقد اخوّت " چيست ؟
و در پايان ، يكى از مسائلى كه شايسته است در اين جا مورد بررسى قرار گيرد ، اين است كه عقد اخوّت كه در جامعه ما اخيرا بين پارهاى از متديّنان رواج يافته ، آيا ريشهاى در احاديث اسلامى دارد يا خير ؟ محدّث نورى رحمهاللّه در كتاب مستدرك الوسائل ، در بيان اعمال عيد غدير ، از صاحب كتاب رياض العلماء ، در ذكر صورت اجازه يكى از علما چنين نقل كرده است :
و عقد بينى و بينه الإخاء فى ذلك اليوم المبارك ، الّذى وقع فيه النصّ من سيّد الأنام صلى اللّه عليه و آله على الخصوص بالإخاء فى ذلك المقام .
ميان من و او در اين روز فرخنده ، پيمان برادرى بسته شد ، آن گونه كه از سَرور مردمان [ پيامبر صلى اللّه عليه و آله ] حديث ويژهاى داير بر پيمان برادرى در اين مقام ، رسيده است .
سپس ، صاحب مستدرك الوسائل مىگويد :
من ، حديثى را كه او به آن اشاره كرده و نيز چگونگى پيمان برادرى را ، جز در زاد الفردوس كه از مؤلّفات يكى از متأخّران است ، نيافتم . وى در ضمن اعمال اين روز فرخنده ، گفته است : شايسته است كه در اين روز ، با برادران ، عقد اخوّت بسته شود ، بدين گونه كه دست راست را بر دستِ راست برادر مؤمنش بگذارد و بگويد : " با تو در راه خدا ، پيمان برادرى مىبندم و با تو در راه خدا ، يكرو ( خالص ) شدم و در راه خدا ، با تو مصافحه كردم و با خداوند و فرشتگانش و كتابهايش و پيامبرانش و فرستادگانش و امامان معصوم عليهم السلام ، عهد بستم بر اين كه اگر از اهل بهشت و شفاعت شدم و اجازه يافتم كه وارد بهشت شوم ، داخل آن نشوم ، مگر اين كه تو همراهم باشى " و آن يكى پاسخ دهد : " پذيرفتم " . سپس ادامه دهد : " همه حقوق برادرى را از تو ساقط كردم ، جز شفاعت ، زيارت و دعا را " . « 1 »
هامش
( 1 ) مستدرك الوسائل : ج 6 ص 278 و 279 ح 6843 .