آدمى را از ادب ، همين بس كه آنچه را از آن گريزى ندارد ، فرو نگذارد .
اهل ايمان كه خود را متعهّد به رعايت ارزشها مىدانند ، بايد گفتار و كردار آنان سرشار از ادب باشد ، چنان كه پيامبر خدا در توصيف مؤمن فرمود :
حَرَكاتُهُ أدَبٌ . « 1 »
حركات ( رفتارهاى ) او ادب است .
ب تبلور ارزشهاى دينى
ارزشهاى دينى ، عبارتاند از آنچه خداوند متعال ، انجام دادن آن را به صورت واجب يا راجح ، از انسان خواسته است . برخى از احاديث ، به اين معنا اشاره دارند ، مانند :
أنَا أديبُ اللّهِ وعَلِىٌّ أديبى . « 2 »
من تربيت شده خدا هستم و على ، تربيت شده من است .
إنَّ اللّهَ أدَّبَ نَبِيَّهُ عَلى مَحَبَّتِهِ . « 3 »
خداوند ، پيامبرش را بر محبّت خويش پَروَرْد .
إنَّ المُؤمِنَ يَأخُذُ بِأدَبِ اللّهِ . « 4 »
مؤمن ، به آداب خدا رفتار مىكند .
مؤدّب بودن به آداب الهى ، در اين گونه احاديث ، بدين معناست كه ارزشهاى دينى ، در گفتار و كردار پيشوايان اسلام و رهروان آنها تبلور مىيابند . در اين جا توجّه به دو نكته ، ضرورى است :
هامش
( 1 ) . ر . ك : ج 2 ص 152 ح 1057 .
( 2 ) . ر . ك : ص 8 ح 5674 .
( 3 ) . ر . ك : دانشنامه ميزان الحكمه : ج 2 ص 210 ح 792 .
( 4 ) . ر . ك : ص 10 ح 5676 .