خودشان بر خود ، ستم مىكردند " .
اين كه برخى مصيبتها براى مجازات انساناند ، مسئله مهمّى است كه قرآن كريم ، مكرّر ، آن را بازگو كرده « 1 » و در احاديث اسلامى ، فراوان مورد تأكيد قرار گرفته است ، چنان كه از امام رضا عليه السلام روايت شده :
كُلَّما أَحدَثَ العِبادُ مِنَ الذُّنوبِ ما لَم يَكونوا يَعمَلونَ ، أحدَثَ اللّهُ لَهُم مِنَ البَلاءِ ما لَم يَكونوا يَعرِفونَ . « 2 »
هر گاه مردمْ گناهانى را انجام دهند كه پيشتر انجام ندادهاند ، خداوندْ بلاهايى را برايشان پديد مىآورد كه سابقاً آنها را نمىشناختهاند .
ب تأديب
حكمت بخشى از مصائب و ناكامىهاى انسان ، تأديب و آگاهسازى او از خطر گناه و كجرَوى است . امام على عليه السلام در اين باره مىفرمايد :
البَلاءَ لِلظّالِمِ أدَبٌ . « 3 »
بلا براى ستمگر ، تنبيه است .
قرآن كريم ، نقش مشكلات زندگى را در آگاهسازى مردم ، چنين تبيين مىفرمايد :
" ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ لِيُذِيقَهُمْ بَعْضَ الَّذِي عَمِلُوا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُونَ
. « 4 »
هامش
( 1 ) ر . ك : هود : آيه 100101 ، توبه : آيه 70 ، آل عمران : آيه 19 ، يونس : آيه 13 ، كهف : آيه 59 ، قصص : آيه 59 ، نحل : آيه 112 .
( 2 ) الكافى : ج 2 ص 275 ح 29 ، علل الشرايع : ص 522 ح 7 وفيه " يعلمون " بدل " يعملون " .
( 3 ) بحار الأنوار : ج 81 ص 198 .
( 4 ) روم : آيه 41 .