بسيارى از گناهان را بر اساس حكمت خود ، مورد عفو قرار مىدهد ، و گرنه جنبندهاى در زمين ، باقى نمىماند :
" وَ لَوْ يُؤاخِذُ اللَّهُ النَّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ
. « 1 »
و اگر خدا مردم را به [ سزاى ] آنچه انجام دادهاند ، مؤاخذه مىكرد ، هيچ جنبدهاى را بر پشت زمين ، باقى نمىگذاشت " .
قرآن با صراحتْ اعلام مىكند كه اگر انسان ، مرتكب كارهاى ناشايست نشود و در مسير زندگى ، راه صحيح را انتخاب كند ، بركات الهى از آسمان و زمين ، او را فرا خواهند گرفت :
" وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ .
« 2 »
و اگر مردم شهرها ايمان آورده و به پرهيزگارى گراييده بودند ، قطعا بركاتى از آسمان و زمين برايشان مىگشوديم ؛ ولى تكذيب كردند . پس به [ كيفر ] دستاوردشان ، [ گريبان ] آنان را گرفتيم " .
از آن سو ، آن گاه كه انسان از اراده و آزادى خود سوء استفاده كند ، بر اساس سنّت ثابت و تغييرناپذير آفرينش ، نه تنها خود و جامعه را با مصائب و مشكلات توانفرسا مواجه مىسازد ؛ بلكه فساد او ، بركات زمين را از بين مىبرد و دريا و خشكى را به تباهى مىكشد :
" ظَهَرَ الْفَسادُ فِي الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ بِما كَسَبَتْ أَيْدِي النَّاسِ
. « 3 »
به سبب آنچه دستهاى مردم فراهم آوردهاند ، فساد در خشكى و دريا نمودار شده است " .
هامش
( 1 ) فاطر : آيه 45 . نيز ، ر . ك : نحل : آيه 61 .
( 2 ) اعراف : آيه 96 . نيز ، ر . ك : مائده : آيه 66 .
( 3 ) روم : آيه 41 .