سخنى درباره حكمت مصايب و شُرور
يك . حكمت گرفتارىهاى انسانهاى آگاه
با عنايت به آنچه در چهار فصل گذشته اين پژوهش آمد و با تأمّل در آيات و احاديثى كه به حكمت شُرور و مصيبتها و ناكامىها اشاره دارند ، مىتوان به اين جمعبندى رسيد كه از ديدگاه قرآن و حديث ، مصائب ( گرفتارىها ) انسانهاى آگاه ، يا آثار كردار ناشايست آنهاست و يا وسيلهاى براى تكامل آنها .
توضيح اين اجمال ، بدين شرح است :
1 . مصيبتهاى خود كرده
از ديدگاه قرآن كريم ، همه مصيبتهاى رسيده به آن دسته از افراد آگاهى كه مرتكب گناه مىشوند ، دستاورد خود آنان و نتيجه گناه آنان است :
" وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ
. « 1 »
و هر [ گونه ] مصيبتى به شما برسد ، به سبب دستاورد خود شماست ، و [ خدا ] از بسيارى در مىگذرد " .
اين سخن ، بدين معناست كه مصائب و ناملايماتى كه متوجّه جامعه مىشوند ( مانند : قحطى ، گرانى ، توفان و زلزله ) ، همه به خاطر گناهانى هستند كه مردم مرتكب مىشوند ، هر چند كيفر همه گناهان آنان نيستند ؛ چرا كه خداوند متعال ،
هامش
( 1 ) شورا : آيه 30 .