2 . حكمت فرهنگى
حكمت فرهنگى امامت و رهبرى ، به سه شاخه تقسيم مىگردد :
يك . راهنمايى به ارزشهاى دينى كه شامل رهبرىِ علمى ، اخلاقى و عملى است ؛ دو . مرجعيت در حلّ اختلافات در آراى اعتقادى و قضايى ؛ سه . پيشگيرى از تحريف دين .
بىترديد ، پس از پيامبر خدا ، تنها كسى مىتواند كاملترين مراتب رهبرى فرهنگىِ جامعه را در تمام ابعاد به عهده بگيرد كه عصمت او از خطا ، به وسيله خداوند متعال ، تضمين شده باشد و در فرض عدم دسترس جامعه اسلامى به امام معصوم ، فقيهان و دينشناسانِ واجد شرايط رهبرى ، شايستهترين افراد براى رهبرى هستند .
3 . حكمت تكوينى
امام معصوم كه كاملترينِ انسانها در مقاطع مختلف تاريخ است علاوه بر رهبرىِ سياسى و فرهنگى امّت ، دو نقش اساسى نيز در باطن جهان هستى بر عهده دارد كه ما آن را فلسفه يا حكمت تكوينىِ امامت مىناميم :
يك . رهبرىِ باطنى انسانهاى مستعد و شايسته
رهبرىِ باطنى ، تنها از كسى ساخته است كه داراى ولايت تكوينى باشد . ولايت تكوينى ، توان و قدرتى است معنوى كه انسان بر اثر عمل به احكام الهى ، بدان دست مىيابد . در عالىترين مراتب ولايت تكوينى ، انسان به بالاترين مراتب امامت مىرسد كه جايگاه همان انسان كامل است .