وضع قواعدى كه متضمن خير و نيكى انسانيت و اصول و اهداف انسانى است ، و وجوب ملتزم بودن به رحمت و شفقت در جنگ و وفاى به معاهدات و ترجيح صلح بر جنگ ، و اكتفاى به جزيه به هنگام پيروزى و غلبه در جنگ .
9 . مبارزه با بقا و گسترش بردهدارى در آينده و آزادسازى بردگان موجود به شيوههاى گوناگون ، از جمله تشويق و ترغيب زياد به آزادسازى بردگان ، تعيين مجازات به آزاد كردن برده به عنوان كفارهء قتل و ظهار ، و ابطال روزه با ارتكاب عمل زشت ، سوگند دروغ ، كتك زدن و سيلى زدن به كنيز و برده .
10 . آزادسازى عقل و فكر و جلوگيرى از اكراه و ظلم و سيطره مبتنى بر استبداد و برترىجويى :
« فَذَكِّرْ إِنَّما أَنْتَ مُذَكِّرٌ . لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ »
« 1 » .
دليلى بر اين وجه از اعجاز
دليل بر وجود چنين اعجازى در قرآن آن است كه غير مسلمانان هماره سرگشته و حيران در جستجوى نور رستگارى بوده و هستند ، و هميشه در عرصههاى مختلف زندگى در پى احكام و قوانينى بودهاند كه نيازهاى ايشان را پاسخگو باشد . آنان نهايتا پس از جستجوى بسيار و تجارب سخت ، تحت فشار نيازهاى مذكور ، ناگزير دانسته يا ندانسته به هدايتهاى قرآن بازگشتهاند . موارد زير شاهد بر اين مدعاست :
- آمريكا اخيرا شرابخوارى را ممنوع كرد ، اما در اين راه توفيقى نيافت و شكست خورد ، زيرا به شيوهء حكيمانهء اسلام در تحريم شرابخوارى تأسى نكرد .
- آمريكا نهايتا طلاق را آزاد كرد ، هر چند در اين كار به ميزان زيانبارى زيادهروى كرد « 2 » .
- حكومت اسپانيا با تصويب قانونى فاحشهگرى رسمى و نيز ظاهر شدن زنان در سواحل دريا با لباس شنا را ممنوع كرد .
- مصلحان اروپا سخت از ضرورت برقرارى تعدد زوجات دفاع مىكنند ، و حتى بعضى از زنان نيز آن را درخواست مىكنند . يهوديان نيز خواستار نظام تعدد زوجات هستند .
اين نهضت را يك يهودى به نام مورشه ليكفرمان رهبرى مىكند . وى چنين استدلال
هامش
( 1 ) . « پس ، يادآورى كن و پند ده ، كه تو يادآور و پنددهندهاى و بس ، بر آنان گماشته و چيره نيستى . » ( غاشيه : 21 و 22 )
( 2 ) . مسيحيان آمريكا اكثرا پيرو مذهب پروتستان هستند ، و طلاق در مذهب پروتستان منع نشده است .