و امور ديگر و نيز وجه دلالت معجزه بر تأييد حق و تصديق پيامبران ، به همراه ذكر مثالهاى مختلف و پاسخ به شبهات سخن گفتيم . خواننده محترم در صورت تمايل مىتواند به مبحث مذكور مراجعه كند .
پيش از ورود به موضوع مورد بحث ، متذكر مىشويم كه سخن خود را به سرورمان محمد ( ص ) و نفى نسبت قرآن به ايشان اختصاص خواهيم داد . اين بدان علت است كه اولا از ابتدا آنچه را با محل نزاع مشتبه شده يا موضعى را كه بسيارى از افراد در آن به اشتباه افتادهاند مشخصا روشن سازيم . ثانيا ، اگر طبيعت قرآن از انتساب به برترين خلق خدا ، مبنى بر اينكه آن را تأليف كرده است ، ابا داشته باشد ، به طريق اولى از انتساب به بشرى غير از او نيز ابا دارد .
هنگامى كه پذيرفته شد قرآن تنها كلام خداوند است و بس ، نبوت پيامبر اسلام و همه آنچه قرآن آورده و حقانيت اسلام و بلكه حقانيت تمامى اديان و كتابهاى آسمانى ، پذيرفته خواهد شد ، زيرا بر روى اين كرهء خاكى هيچ شاهدى جز اين كتاب وجود ندارد كه شهادتش مقبول باشد . كتابى كه خداوند آن را در اثبات نبوت پيامبران پيشين و اديان ايشان و تصحيحكننده اشتباهات خطاكاران و تحريفكنندگان نازل فرموده است :
« وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ »
« 1 »
اللّه أكبر إن دين محمد * و كتابه أهدى و أقوم قيلا
لا تذكروا الكتب السوالف عنده * طلع الصباح فأطفى القنديلا « 2 »
وجوه اعجاز قرآن
هر شخص منصفى در اين كتاب بزرگ نظر كند وجوه بسيار مختلفى از اعجاز بر او آشكار مىگردد . درست مانند كسى كه به قطعهاى از الماس مىنگرد و به تناسب تعداد زوايا و اضلاع الماس و اختلاف وضع او نسبت به قطعه الماس ، رنگهاى متعدد و مختلف زيبا و اعجابانگيزى مشاهده مىكند . ابتدا از وجوهى آغاز مىكنيم كه به نظر ما از گزند هر
هامش
( 1 ) . « و [ اين ] كتاب را به راستى و درستى سوى تو فرستاديم باوردارنده آنچه پيش آن بوده از كتاب [ الهى ] و نگاهبان بر آن . » ( مائده : 84 )
( 2 ) . « اللّه اكبر كه همانا دين محمد / و كتابش هدايتكنندهتر و قواميافتهترين سخن است . از كتابهاى پيشين نزد آن ياد نكنيد كه / صبح طلوع كرد و چراغها خاموش شدند . »