مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ . »
« 1 »
اينها آياتى است كه مؤمنان را به خاطر غرور و تكبر در روزى از روزهاى خدا ( روز حنين ) نكوهش مىكند و توجه ايشان را به ميزان لطف خداوند در جبران اشتباهاتشان در آن واقعه سهمگين و همچنين به ضرورت بازگشت به طريق رشد و توبه در برابر خداوند معطوف مىسازد .
4 . افشاى نيات و حالات درونى منافقان دشمن خدا و پرده برداشتن از اسرار آنها در برابر پيامبر ( ص ) و مسلمانان ، و نتيجتا بازداشتن منافقين از هرگونه اقدام و ايمن گردانيدن مؤمنان از شر آنان ، و همچنين فراهم آوردن امكان توبه براى آنها . براى مثال در اين زمينه مىتوان اين فرموده خداوند متعال را ذكر كرد كه فرمود :
« وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ وَ بِالْيَوْمِ الْآخِرِ وَ ما هُمْ بِمُؤْمِنِينَ . . .
إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ . »
« 2 » اين آيات دوازدهگانه منافقين را رسوا ساخت . قرآن در آيات متعددى از سوره توبه و نيز سور ديگر به مناسبتهاى مختلف منافقان را رسوا كرده و از نيات ايشان پرده برداشته است . مىتوان اين حكمت با شقوق چهارگانه آن را در اين آيه ملاحظه كرد :
« وَ لا يَأْتُونَكَ بِمَثَلٍ إِلَّا جِئْناكَ بِالْحَقِّ وَ أَحْسَنَ تَفْسِيراً . »
« 3 »
حكمت چهارم
رهنمون ساختن به سرچشمهء قرآن و اينكه قرآن كلام خداوند است ، نه سخن پيامبر است و نه گفتار مخلوقى غير او .
هامش
( 1 ) . « و در روز حنين آنگاه كه فزونى ( لشكرتان ) شما را به شگفت ( و خودبينى ) آورد ، اما شما را هيچ سودى نداشت و زمين با همه فراخى بر شما تنگ آمد . پس پشت كرده گريختيد . آنگاه خداوند آرامش خود را بر پيامبرش و بر مؤمنان فروفرستاد و سپاهيانى كه آنها را نمىديديد فروفرستاد و كسانى را كه كافر شدند عقاب كرده و سزاى كافران همين است . سپس ( با اين همه ) خداوند از آن پس ( به بخشايش خويش ) بر هر كه خواهد بازمىگردد و توبه هر كه را خواهد مىپذيرد . و خدا آمرزگار و مهربان است . » ( توبه : 25 - 27 )
( 2 ) . « و از مردمان كسانى گويند : به خدا و روز واپسين ايمان آوردهايم و حال آنكه ايمان ندارند . . . و خداوند بر هر چيز تواناست . » ( بقره : 8 و 20 )
( 3 ) . « و هيچ مثلى ( از خردهگيرىها و طعن در نبوت و كتاب تو ) براى تو نيارند مگر آنكه تو را ( پاسخ ) راست و درست به نيكوتر بيانى بياريم . » ( فرقان : 33 )