به شما پاداش نخواهد داد . » همچنين مىدانيم كه اسلام براى كسى كه نوع خاصى از دروغ - يعنى اتهام كذب به ناموس ديگران - را مرتكب شود يكى از شديدترين مجازاتها را در نظر گرفته است . اين مجازات حد قذف است كه خداوند دربارهاش مىفرمايد :
« وَ الَّذِينَ يَرْمُونَ الْمُحْصَناتِ ثُمَّ لَمْ يَأْتُوا بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ فَاجْلِدُوهُمْ ثَمانِينَ جَلْدَةً وَ لا تَقْبَلُوا لَهُمْ شَهادَةً أَبَداً وَ أُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ »
« 1 » . نكته تأملبرانگيز در آيهء مذكور اين است كه خداوند به دروغ نسبتدهنده زنا را با هشتاد ضربه تازيانه و بىاعتبار ساختن شهادت وى مجازات مىكند و او را نه تنها فاسق مىشمارد بلكه مىفرمايد :
« فَأُولئِكَ هُمُ الْفاسِقُونَ »
يعنى فاسقى غير از ايشان نيست و تنها آنان خارج از حدود ادب و دين هستند .
ابو داود در سنن خود روايتى نقل مىكند كه همواره بايد آويزهء گوش مسلمانان باشد .
نقل مىكند كه عبد اللّه عامر گفت :
روزى پيامبر ( ص ) به خانه ما آمد و من در آن موقع كودكى خردسال بودم . براى بازى خواستم از خانه بيرون روم ، مادرم گفت : بيا تا به تو چيزى بدهم . پيامبر ( ص ) فرمود : چه مىخواهى به او بدهى . مادرم گفت : خرما . پيامبر فرمود : اگر به گفتهات عمل نكنى ، بر تو اين دروغ را خواهند نوشت « 2 » .
به راستى كه اين چه منظومهء تربيتى متعالى و ارجمندى است . پيامبر ( ص ) به مادرى اجازه نمىدهد كه به فرزند كوچك خود وعدهاى دروغ دهد و از او مىپرسد اگر مىآمد به او مىخواستى چه بدهى ؟ سپس تأكيد مىكند كه اگر به وعده خود وفا نكنى خداوند دروغى بر تو خواهد نوشت ، و به منظور برحذر داشتن و نهى ، در اين مقام لفظ « كذبة » را به كار مىبرد . از اينجا مىتوان دريافت كه لفظ كذب تازيانه عذابى بوده است كه اصحاب از زن و مرد را بيمناك مىساخته است . زيرا آنان آن را امرى شنيع و زشت مىدانستند و فضيلت اخلاقى راستگويى و ارجمندى حقيقت در جان ايشان ريشه دوانده بود . آيا با اين تربيت متعالى مىتوان ادعا كرد كه صحابه بدون رعايت احتياط و حزمانديشى به خدا
هامش
( 1 ) . « كسانى كه زنان پاكدامن را به زنا نسبت دهند و آنگاه گواه نياورند پس هشتاد تازيانه بزنيدشان و هرگز گواهى آنها را نپذيريد و آنانند بدكاران نافرمان . » ( نور : 4 )
( 2 ) . « جاء رسول اللّه الى بيتنا و أنا صبى صغير . فذهبت لا لعب . فقالت أمى تعال حتى أعطيك .
فقال ( ص ) : و ما أردت أن تعطيه ؟ قالت : تمرا . فقال : أما إنك لم تفعلى لكتبت عليك كذبة . » سنن ابى داود ، كتاب الادب ، باب 80 ( فى الكذب ) .