مبحث پنجم اسباب نزول
آيات قرآن كريم دو دستهاند . گروهى بدون آن كه مسبوق به سبب نزول خاصى باشند صرفا براى هدايت مردم به سوى حق نازل شدهاند . اين گروه از آيات ، كه بخش زيادى از قرآن را تشكيل مىدهند ، در بحث ما نيازى به توضيح و تبيين ندارند .
گروه ديگر كه موضوع سخن ما هستند عبارتند از آياتى كه بر اساس علت و سبب خاص نازل شدهاند . در اين مبحث قصد آن نداريم همه آياتى را كه داراى سبب نزول هستند عرضه بداريم . البته اين كار چندان هم ساده نيست . در اين زمينه گروهى به تأليف كتابهاى مستقل همت كردهاند . از جمله اين عالمان عبارتند از : علىّ بن مدينى « 1 » شيخ بخارى ، واحدى « 2 » ، جعبرى « 3 » ، ابن حجر « 4 » و سيوطى كه كتابى جامع تحت عنوان النقول فى
هامش
( 1 ) . علىّ بن عبد اللّه مدينى ؛ - ص 31 .
( 2 ) . علىّ بن احمد ، ابو الحسن واحدى ؛ ص 113 .
( 3 ) . ابراهيم بن عمر بن ابراهيم بن خليل جعبرى ، خليلى ، ابن سراج ، تقى الدين ، برهان الدين ، ابو العباس ( 640 - 732 ه . ق ) از آثار اوست : كنز المعالى فى شرح حرز الامانى ، نزهة البررة فى القراءات العشرة ، شرح الشاطبية ، شرح الرائية ( الأعلام زركلى ، 1 : 55 ؛ معجم المؤلفين ، 5 : 317 ؛ البرهان فى علوم القرآن زركشى ، 1 : 149 و 116 پاورقى دكتر يوسف عبد الرحمن المرعشلى ) .
( 4 ) . احمد بن علىّ بن محمد كنانى عسقلانى ، ابو الفضل ، شهاب الدين ، ابن حجر ( 772 - 852 ه . ق )