مبحث چهارم دربارهء نخستين و واپسين آيات نازلشده
اين بحث بحثى نقلى است و استدلال عقلى را در آن راه نيست ، مگر آنجا كه با اقوال مختلف و يا متعارض مواجه باشيم و ناگزير شويم يكى را بر ديگرى رجحان دهيم ، يا ميان اقوال به ظاهر متعارض جمع كنيم .
از فوايد شناخت نخستين و آخرين آيات نازله تشخيص آيات ناسخ و منسوخ است ، در هنگامى كه دو يا چند آيه در موضوع واحدى نازل شده و حكم يكى از آنها مغاير با حكم ديگرى باشد .
فايدهء ديگر اين بحث آشنايى با تاريخ تشريع و پىگيرى سيرهء تدريجى اسلامى ، و در نتيجه شناخت سياست و حكمت اسلامى است كه چگونه مردمان را ، چه در محو عادات باطل جاهلى و چه در بناى اساس حقانيتى كه با آن بيگانه بودند ، با استفاده از شيوههاى مسالمتآميز و اجتناب از برخوردهاى حاد و خشونتبار مجذوب و مطيع خويش ساخت .
علاوه بر دو فايدهء مذكور ، فايدهء سومى نيز بر اين بحث مترتب است ، و آن روشن شدن ميزان توجه و عنايتى است كه همواره نسبت به قرآن وجود داشته است تا آنجا كه اولين و آخرين آياتى كه نازل شده نيز مشخص است . همچنان كه آيات مكى و مدنى ، سفرى و حضرى و . . . همگى معلوم است . بدون شك اين امر يكى از نشانههاى