بلكه در عبادات هم بر بدن بسيار زور نمىبايد آورد ، كه بسيار ضعيف شود ، مثل آنكه شخصى در سفرى اسبى داشته باشد ، اگر روزى پنج فرسخ او را به راه برد ، و در بعضى منازل هم توقّفى براى قوّت آن بكند چيزهاى مقوّى به آن بخوراند او را به منزل مىرساند ، و اگر در يك روز آن را سى فرسخ يا چهل فرسخ براند ، در همان روز از كار مىماند و به منزل نمىرسد .
چنانچه به سند معتبر از حضرت باقر عليه السّلام منقول است كه ، حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله فرمود : اين دين متين و محكم است ، پس سير كنيد و قطع مسافت آن نمائيد به رفق و مدارا و هموارى ، و بسيار بار عبادت را بر مردم سنگين مكنيد ، كه مكروه طبع بندگان خدا شود ، پس از بابت كسى باشيد كه مركوب خود را آنقدر مىراند كه بازماند ، و نه سفر را قطع كرده باشد ، و نه مركوب را باقى گذاشته باشد « 1 » .
و حضرت صادق عليه السّلام فرمود : عبادت خدا را مكروه نفس خود مكنيد « 2 » .
و در حديث ديگر فرمود : پدرم روزى بر من گذشت در اوايل سن ، و من در طواف بودم ، و بسيار جهد و مشقّت در عبادت مىكشيدم ، و عرق از من مىريخت ، فرمود : اى فرزند خدا بندهاى را كه دوست مىدارد او را داخل بهشت مىكند ، و به اندك عملى از او راضى مىشود « 3 » .
و در اين باب احاديث بسيار است . و ايضا بايد دانست كه عقل را سخيف و ضعيف نكنند به ترك حيوانى و مثل آنها ؛ زيرا مدار تميز امور بر عقل است ، و عقل كه ضعيف شد زود فريب اهل باطل را مىخورد ، چنانچه در احاديث ترك گوشت اشعار به اين بود ، و ظاهرا شيطان اين عبادت ترك گوشت و حيوانى را كه مخالف
هامش
( 1 ) اصول كافى 2 / 86 ح 1 .
( 2 ) اصول كافى 2 / 86 ح 2 .
( 3 ) اصول كافى 2 / 86 ح 4 .