وعدم الحضور .
وجواب از وجه أول آن است كه : آن آية وقتي نازل شد كه قريش استعجال عذاب موعود مىكردند ومراد ، اين است كه من ملك نيستم در قوت وشدت تا انزال عذاب توانم كرد ، ويا مراد [ اين است كه ] علم به وقت نزول عذاب به اخبار خدا بىواسطه حاصل تواند شد .
واز دوم آن كه : تمويهى بود از شيطان كه به خيال آدم وحوا افكند كه آنچه مشاهد است در ملك از حسن وصورت وكمال قوت حاصل تواند شد به سبب اكل شجره .
واز سوم آن كه : تعليم از خداى تعالى بود وشديد القوى نبود مگر واسطه .
واز چهارم آن كه : مراد اولويت ملائكة است از عيسى عليه السلام در استنكاف از عبوديت ؛
إذْ عِيسى لَمْ يَكُنْ لَهُ أَبٌ ، وَالْمَلائِكَةُ لَيْسَ لَهُمْ أَبٌ ولا أُمٌّ .
واز پنجم : يَجُوزُ أنْ يَكُونَ تَقْدِيمُهُمْ فِى الْوُجُودِ ، يا بنابرآن كه ايمان به ملائكة به سبب آن كه غائباند از حواس أهم است از ايمان به أنبيا .
واز ششم : إنّ هذا لا يَمْنَعُ كَوْنَ الأنْبِيَاءِ أَفْضَلَ بِجِهاتٍ أُخَر كقهر « 1 » المضادّ والمُنَافي وتَحَمُّلِ الْمَتَاعِبِ والمَشَاقّ وغَيْرِ ذلِك .
وكلام در اين أدله واجوبه بر تقدير جسمانيت ملائكة است ، چنانچه مذهب متكلمين است ، واما بر تقدير تجرّد ملائكة چنان كه مذهب حكماست ، پس جواب جواب ديگرى است كه ذكر آن منافى با وضع اين مختصر است .
واز حديث سابق وساير أحاديث ديگر ووجه عقلي كه در مرتبهء خاتميّه مذكور است معلوم مىشود افضليت حضرت رسول صلى الله عليه وآله از جميع أنبيا واين كه هر فضلى كه از براي هر پيغمبرى ثابت است براي آن حضرت ثابت است با زيادتى ، وشكى نيست خلقت أفضل به اين معنى أجمل است از كل خلقتها . پس مىتواند بود كه مراد به فرد أجمل كه در فقرهء دعا وارد شده خلقت جميل آن « 2 » حبيب پروردگار جليل ، بلكه به مقتضاى حديث سابق ، آفرينش ائمّهء طاهرين - صلوات اللَّه وسلامه عليهم
هامش
( 1 ) . در أصل : كفهر . آنچه در متن آمده از نسخهء روضاتى اخذ شد .
( 2 ) . در أصل « جميل آن » تكرار شده است .