مركبهاى شمااند ، پس رفق كنيد با مطاياى خويش تا در بيداى « 1 » ضلالت پياده نمانيد واز همراهى أرباب رحمت محروم نگرديد - بىشك ، مثبت اين مراد بود .
نظم
خواهى كه به گِل نماندت خر * از جمله هواي خويش بگذر
نفس تو چو وارهد ز تلبيس * آسوده شوى ز رنج إبليس
يأبى زجهان جان پناهى * واز جان به جنان دوست راهى
اكنون ببايد دانست كه اين تسيّر به سيرت جماد كه موتى است مجازى ومأمورٌ به است ، در حديث نبي حجازي عليه السلام « 2 » رجوع منتهاست به جانب مبدأ اصلى وتوجّه معلول به علت حقيقي . واقواى وجوه در تسخير « 3 » قوا « 4 » وأرواح عالم قوّت ، « 5 » اين توجّه است . خصوصاً چون « 6 » با حبس نفس بود ، پس تصوّر صور ملايمه ، پس تحريك آنها به تلاوت اسماى ملايكه وبخورات لايقه ولبس البسهء مناسبه وأمثال اينها ، چنانچه أصحاب تجارب « 7 » را بر آن اطّلاع حاصل است . وآن را كه « 8 » در تحصيل فيض « 9 » وتحريك أرواح به وسايط كمتر احتياج است ، أو در اين امر كامل است . ودر طلب اين حقايق است كه اختلاف طرايق ميان بنى نوع واحد كه افراد انسان است ، به ظهور پيوسته ، بعضي كمر ضلال بر ميان بستهاند وجمعى بر سرير كمال نشسته ؛ چنانكه فحواى آيهء
« أَمْ حَسِبَ الَّذِينَ اجْتَرَحُوا السَّيِّئاتِ أَنْ نَجْعَلَهُمْ كَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ سَواءً مَحْياهُمْ وَمَماتُهُمْ ساءَ ما يَحْكُمُونَ »
« 10 » ونص تا در آيهء
« قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الْأَعْمى وَالْبَصِيرُ أَ فَلا تَتَفَكَّرُونَ »
« 11 » بدين حاكم است وچون بر طالبان دين وراغبان « 12 » راه يقين ، لازم است كه تحقيق امر عبادت بدانچه مقدور بود كنند واز أحوال أهل عالم
هامش
( 1 ) . م : پيداء .
( 2 ) . ف : صلى اللَّه عليه وآله .
( 3 ) . م : تستر .
( 4 ) . ف : - قوا .
( 5 ) . ف : قوه .
( 6 ) . ف : كه .
( 7 ) . م : تجارت .
( 8 ) . ف : - كه .
( 9 ) . ف : + / وادراك .
( 10 ) . سورهء جاثيه ، آيهء 21 .
( 11 ) . سورهء انعام ، آيهء 50 .
( 12 ) . ف : راعيان .