ميّسر نگردد . پس رسانيدن اين « 1 » را بر طبق مضمون آيهء كريمهء :
« كُلُوا وَاشْرَبُوا وَلا تُسْرِفُوا »
، « 2 » واجب داشتهاند . « 3 » آنگاه به قوّت عزم ، چون راه سعادت طلب نمودهاند وبه درك معارف ميل فرموده ، دريافتهاند كه افعال طبيعي وحركات جسمي ومَلَكهء تعلّقات صوري ، چنان رسوخ يافته كه از آن معنى مانع « 4 » مىگردد ولا شك ، تا « 5 » انسان ، نفْس را از تدبير ظاهري باز نمىآورد وبه موت مجازى ترك شهوات ولذّات گرفتار نمىسازد ، به ادراك باز نمىتواند پرداخت واز تدبير بالتّمام اعراض نمودن ، مستلزم هلاك است . پس بنا بر اين ، از روى حكمت طريقي جُستهاند كه بر سبيل عادت كه رياضت ، عبارت از آن است . اخلاق ذميمه را به ضدّ آن تبديل فرمايند واين را تزكيهء نفوس نامند ، چنانچه نفس امّاره را كه ضالّ بر مضلّ « 6 » است ، از صفات شيطانى مبرّا گردانند تا لوّامه شود ونفس لوّامه را كه ضالّ غير مضلّ است ، از صفات سَبُعى پاك سازند تا مُلهَمه شود ونفس ملهمه را از صفات بهيمى مزكّا گردانند تا مطمئنّه گردد واين هنگام ، مستوجب خطاب :
« ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً »
« 7 » گردد وبه عالم ربوبيّت ، رجوع توانَد نمود وادراك حقايق تواند فرمود وأسباب اين أمور ، انزوا وترك لذّات ونفى خواطر وتقليل اكل وشُر ب بر سبيل رياضت وذكر وفكر وتوجّه به جانب حق ويا پير كامل مكمّل است ومِحَك امتحان آنها ، عالم مثال است كه برزخ است ميان مُلك وملكوت وأو را برزخ أولى گويند ؛ چه مراتب عروج به مقادير تصفيه وتزكيهء هر كس در آنجا ظاهر شود وأنوار طاعات واعمال واخلاق حسنه بر مراياى مستعدّان ، « 8 » قبول فيض ربّانى در اين « 9 » عالم منعكس گردد وبه مداومت توجّهات به عالم معنى وتصوّرات صُوَر ملايمهء معنوي ومَلَكهء تحريك قوّتهاى ملكوتي ، چنان مهارتى پيدا سازند كه آنچه مطلوب ايشان بوَد وخواهند ، ظاهر گردد
هامش
( 1 ) . ف : آن .
( 2 ) . سورهء أعراف ، آيهء 31 .
( 3 ) . ف : دانستهاند .
( 4 ) . ف : دفع .
( 5 ) . ف : با .
( 6 ) . ف : ضالّ مضلّ .
( 7 ) . سورهء فجر ، آيهء 28 .
( 8 ) . ف : مستعلان .
( 9 ) . ف : آن .