صُوَر ومعاني يابد واين اطّلاع ممكن نبوَد أو را ، مگر به رجوع از كَثَرات امكانية وتفرقه به صوب وحدت وجمع آن كه مبدأ است واين سير شعوري وانقباضى وعروجى ورجوعي است وسير مقيّد به جانب مطلق نيز گويند ودر أحاديث سابقه ، اشارتى « 1 » بدين معاني شده وهرگاه اين مراتب به توفيق اللَّه تعالى ، « 2 » كسى را دست داد ، « 3 » بىاشتباه به حضرت مبدأ - كه وحدت حقيقي است - وصول يابد وأو را كمال معرفت حقيقي كه علماليقين وعيناليقين وحقاليقين است ، حاصل شود وچون اين معرفت ، سرِ جمله علوم است ، معرفت نفس كه مؤدّى بدين معرفت « 4 » گردد ، بىشك رأس العلوم بوَد .
نظم
اى مانده به جهل خويش ، بيرون زقياس * وندر پى تقليد وخيال و « 5 » وسواس
خواهى كه خداى خويش را بشناسى * در خود بنگر يكى وخود را بشناس
اى سعادتمند ! چون نزد جميع كمّل ، محقّق است كه انسان ، جامع جميع كمالات ومجموعهء جملهء عِلويات وسِفليات است ، فلا جَرَم « 6 » أو را قابليت وصول بوَد به همه چيزى از أنوار وظلمات ؛ زيرا چه نسبت حاصل است « 7 » أو را از جهت روح كه أو « 8 » را « نفس قدسي » گويند به لطايف ملكوتي واز جهت بدن به كثايف ناسوتى . پس اگر سعادت أزلي وعنايت لم يزلى ، مساعد وموفّق أو شود ، بر قوّت دادن اين روح قدسي به غذا وشربتهاى أو كه آن ايمان واسلام وطاعت وعبادت وتزكيه وذكر وفكر وطهارت است وبر محافظت أو از زهرهاى مُهلك كه آن ، كفر وشرك خفى ومعصيت
هامش
( 1 ) . ف : اشاره .
( 2 ) . ف : - تعالى .
( 3 ) . ف : دهد .
( 4 ) . ف : + / است .
( 5 ) . ف : - و .
( 6 ) . ف : لاجرم .
( 7 ) . ف : - است .
( 8 ) . ف : آن .