پيامبر أكرم صلى الله عليه وآله مىرسد . « 1 »
از تاريخ تولّد بهاءالدوله ، اطّلاع دقيقى در دست نيست ، اگرچه با استناد به سال تأليف خلاصة التجارب ، أو را متولّد حدود سال 860 ق ، در رى دانستهاند . « 2 »
وى به كاشان ، نطنز ، أصفهان ، استرآباد وهرات سفر كرد ودر أواخر زندگانى سلطان حسين بايقرا ( 842 - 911 ق ) به هرات رفت ومورد توجّه أو واقع شد . پس از مرگ بايقرا ، به رى بازگشت . سپس به آذربايجان رفت وبه شاه إسماعيل صفوى پيوست وسرانجام ، پس از دو سه سالى كه نزد أو بود ، درگذشت . سال وفات وى را در حدود 915 ق ، تخمين زدهاند . از استادان وى در طب ، چيزى دانسته نيست ، جز آن كه در خلاصة التجارب ( باب دوم ) ، به برخى كارهاى درمانى پدر خويش أشارت كرده است . « 3 » برخى نيز ، آموختههاى پزشكى وى را نخست در رى وسپس در هرات نزد استادان هندى دانستهاند . « 4 »
هامش
( 1 ) . شيخ شمس الدين محمّد اسيرى لاهيجى ، از خلفاى سيّد محمّد نوربخش ، اين طريقه را در مفاتيحالإعجاز في شرح گلشن راز بيان كرده است ( مفاتيح الإعجاز ، شمسالدين محمّد لاهيجى ، ص 585 ) . نيز ، ر . ك : مجالس المؤمنين ، قاضى نور اللَّه شوشترى ، ج 2 ، ص 150 .
( 2 ) . دانشنامهء جهان اسلام ، ج 4 ، ص 649 . افزون بر رى ، أو را به ديلم نيز منسوب داشتهاند ( فهرستنسخههاى خطّى فارسي ، احمد منزوى ، ج 1 ، ص 527 ) .
اينقدر مىدانيم كه جدّ وى سيّد محمّد نوربخش ، در طي سفرهاى خود وپيش از أقامت در رى ( سولقان ) ، دوبار در گيلان أقامت داشته است . ( ر . ك : مجالس المؤمنين ، قاضى نور اللَّه شوشترى ، ج 2 ، ص 146 ) . در دورهء أقامت دوم أو ، به سال 849 ق ، شيخ شمسالدين محمّد لاهيجى به خدمت أو رسيده ودست أرادت به أو داده است . أو در مفاتيح الإعجاز وأسرارالشهود ، اين جريان وتاريخ را بيان كرده است ( ر . ك : مفاتيحالإعجاز ، ص 67 ؛ أسرارالشهود ، ص 256 ) . نيز در همانجا وهمان سال بوده كه ابن همام شيرازي به محضر سيّد محمّد نوربخش رسيده واز أو ارشاد پذيرفته است ، چنانكه خود گفته است ( ر . ك : مقدمهء نگارنده بر شرح حديث حقيقت : ميراث حديث شيعه ، دفتر پنجم ، ص 214 ) .
( 3 ) . دانشنامهء جهان اسلام ، ج 4 ، ص 649 .
( 4 ) . فرهنگ معين ، ذيل : « نوربخش » .