وتعلّم وافاده واستفاده بودم وبا وجود ضَنك عيش وتشدّد بلايا وتواتر نوائب در تحصيل علوم دينيه ومعارف يقينية ، كوشش داشتم تا بسيارى از صيود علوم را در قيد تصنيف وتأليف درآوردم . پس بر خود لازم دانستم كه واردات خود را با بعضي أموري كه در نظر أهم نمايد : از كيفيت تحصيل وأسفار وارده در ازمنهء تحصيل وعدد تصنيفات وتأليفات خود وتواريخ شروع واتمام آنها وساير أمور متعلّقه به اين معنى را در طىّ رسالهاى درج نمايم . لهذا شروع كردم در تأليف اين رساله ومسمى گردانيدم آن را به شرح الأحوال من البداية إلى المآل ، وباللَّه الاستعانة .
[
تولّد ]
بدان كه ولادت حقير در بعضي شهور سنهء 1177 ( هزار وصد وهفتاد وهفت ) هجرى اتفاق افتاد در عهد جهانبانى سلاطين زنديه در عهد كريم خان زند در قريهء آران .
[ زادگاه ]
وآران ، بر وزن « فاران » ، اسم قريهء عظيمى است از قُراى كاشان ومسافت آن با أصل بلدهء كاشان ، تقريباً يك فرسخ مىشود وأهل آن ، به عبادت وطاعات ، رغبت تمامى دارند وبه نماز جمعه وجماعت ، بسيار مايلاند وبه اين تقريب ، مساجد عاليه دارد . « 1 »
واز جمله خوبىهاى آن قريه آن است كه هر حمّامى كه بنا نهادهاند ، در جنب آن ، حمّام كوچكى ساختهاند كه در وقت صبح ، زنان در آن جا غسل مىكنند وبر جنابتْ باقي نمىمانند تا ظهر وعصر . « 2 »
هامش
( 1 ) . بعد از آن ، اين عبارتها نوشته شده ، ولى مؤلف ، سپس روى آنها خط كشيده است : « كه از آن جمله مسجد جامع است كه مشهور است به مسجد قاضى وآن مسجد ، شبستانى دارد كه در فصل تابستان كه هوا گرم مىشود ، آن شبستان ، بسيار خُنَك است ودر فصل زمستان كه هوا سرد مىشود ، آن شبستان بسيار گرم است وتقريباً هزار نفر در آن جا مىتوانند نماز كند ومسجدهاى ديگر نيز دارد » .
( 2 ) . بعد از آن ، اين عبارت نوشته شده ، ولى روى آن خط كشيده شده است : « ودر هر محلّه آن ، حمّامى هست وهشت حمّام ، اليوم در آن مىگردد » .