ويا منابع نسخه شناسى مورد مراجعه ، نديدهام كه عيون الأخبار في مناقب الأخيار را به محمّد بن محمّد بن زيد ، نسبت داده باشند .
اين ، شايد بدان سبب باشد كه بر پيشانى تنها نسخهء موجود از آن ، نام « أبو المعالي محمّد بن علي الحسيني البغدادي » درج شده است ؛ نامى كه ذهن فهرستنگاران ونسخه شناسان را ( وحتّى ذهن نگارندهء اين سطور را براي مدّتها ) از مؤلّف واقعي ونامبُردار اثر ، دور نگه داشت ، بويژه كه پاى دو قرينهء برخلافْ در ميان بود :
يك ) اشتباه فهرستنگاران مسلمان ، كه مؤلّف اثر را درگذشتهء سال 468 معرّفى كردهاند ؛
دو ) از قضا ، عالمي محدّث ومُسنِد ، به همين نام : « أبو المعالي محمّد بن علي الهاشمي البغدادي ، السيّد الشريف النقيب » در همين عصر مىزيسته وبه سال 468 در گذشته است .
نقد اين دو قرينه ، ضروري است :
دربارهء مورد اوّل ، بايد اشاره كنم كه جئورجيو لِوى دلّا ويدا در فهرست نسخههاى خطّىِ عربى - اسلامى كتابخانه واتيكان ( محلّ نگهدارى نسخه ) ، بر أساس جملات سطور نخست نسخه ، به درستى اشاره كرده كه مصنِّف ، به سال 468 قمري ، زنده بوده وملاقاتى داشته است ( همان ملاقاة مصنّف با محمّد بن زيد در ذي حجّهء 468 قمري ) ؛ « 1 » امّا ظاهراً فؤاد سيّد « 2 » وعمر رضا
هامش
( 1 ) .MANOSCRITIT ARABI ISLAMICI DELLA BIBLIOTECA VATICANA , p . 231 ( No . 1461 )عبارت ج . ل . دلّا ويدا اين است :vissuto intorno al 468( ملاقاة شده در سال 468 ) .
براي ارتباط با كتاب خانهء بزرگ واتيكان ، به پايگاههاى زير در شبكهء جهانى اطلاعرسانى ( اينترنت ) مراجعه شود :http : / / www . vatican . vahttp : / / www . anri . com / English / nativity / Vatican . html( 2 ) . فهرست المخطوطات المصوّرة ( الجزء الثاني ) ، ج 3 ، ص 218 .