يافتن « محمّد بن محمّد بن زيد بن علي علوي حسينى بغدادي » يقين كرد كه وى ، همان مؤلّف مورد نظر است كه كاتب نسخهء موجود عيون الأخبار ( وشايد كاتب يا مالك نسخهء پيشين ) ، با تخفيف نَسَب أو ، وى را به جدّ دومش نسبت داده است ؛ كارى كه در قرون گذشته ، بسيار متعارف بوده وگاه حتّى با نام ونَسَب معاصران خويش چنين مىكردهاند . « 1 » به علاوة ، مصنّف ، در اوّلين حديث كتاب خويش ، از محمّد بن زيدْ روايت مىكند كه احتمالًا پدر اوست وكتاب را احتراماً با روايت أو آغاز كرده است .
دربارهء « عيون الأخبار »
عيون الأخبار ، يك « مصنَّفِ » « 2 » حديثي است ، مشتمل بر چهل مجلس از أحاديث نبوي در فضايل : قريش ، بني هاشم ، پيامبر ( ص ) ، خاندان پيامبر ( آل على ، آل عبّاس ، آل جعفر وآل عقيل ) ، أهل بيت وبزرگان صحابه ( به تعبير مؤلّف : علماى صحابه ) .
كتاب ، با مقدّمهاى كوتاه ، مشتمل بر خطبهء تحميد وچهار
هامش
( 1 ) . به عنوان نمونه ، در عيون الأخبار ، بسيار به نام « أبو علي ابن شادان » يا « الحسن بن شادان » بر مىخوريمكه همان : « أبو على حسن بن أحمد بن إبراهيم بن شادان بزاز فارسي بغدادي ( م 425 ق ) » ، شيخ روايت مصنّف كتاب است .
( 2 ) . تصنيف يا مصنَّف ، در حديث أهل سنت ، اصطلاحاً به كتابي حديثي گفته مىشود كه أحاديث آن ، داراىسندند ؛ اما براساس نام راوي ( مثل كتابهاى « مسنَد » ) ، مرتّب نشدهاند ؛ بلكه ترتيب ديگرى ( مثلًا موضوعي ) دارند ( المدخل إلى علوم الحديث ، ص 342 - 352 ) .