كحّالة ، « 3 » عبارت دلّا ويدا را به درستى در نيافته ومؤلّف كتاب را در گذشتهء سال 468 نوشتهاند كه منشأ اشكالات بعدى شده است .
دربارهء مورد دوم بايد توجّه دهم به اين كه محمّد بن علي هاشمي بغدادي ، پسر عموى امام أبو جعفر عبد الخالق بن عيسى هاشمي بغدادي ( امام حنابله ومقتول 470 قمري در بغداد ) ، طبق نقل ابن جوزي وابن كثير وذهبي ، « 4 » در ربيع أول 468 ، درگذشته است وطبعاً نمىتوانسته در ذي حجهء اين سال ، سماع حديث كند . به علاوة ، وى ملَقّب به « حسينى » و « ذوالشرفين » و « مرتضى » نبود وبه خاطر حنبلي بودنش ، دشوار بتوان كتابي را كه مشتمل بر مناقب امامان أهل بيت است وغالب مشايخ مصنّف آن شافعىاند ، به وى نسبت داد . بماند كه مشايخ مصنّف عيون الأخبار ، به وضوح ، همان مشايخ محمّد بن محمّد بن زيدند ، نه اساتيد محمّد بن علي هاشمي .
نگارندهء اين سطور ، پس از ترديد در نسبت عيون الأخبار به محمّد بن علي هاشمي ، در ميان رجال ومحدّثان قرن پنجم هجرى به جستجو پرداخت وهر كه را لقب « حسينى » و « علوي » و « هاشمي » ونام « محمّد » داشت ، به دقّت بر رسيد وپس از
هامش
( 3 ) . معجم المؤلّفين ، ج 11 ، ص 3 .
( 4 ) . المنتظم ، ج 16 ، ص 174 ؛ البداية والنهاية ، ج 12 ، ص 122 ؛ سير أعلام النبلاء ، ج 14 ، ص 66 .