بدانجا كه أحمد بن حنبل امام حنبليان أهل حديث مىگويد :
فضايل علي بن أبي طالب ، جهان را پُر كرده است ( / ملأ الخافقين ) . حوادث ورخدادهاى پس از فوت رسول خدا صلى الله عليه وآله همچون تشكيل سقيفة بنى ساعده ، وتلاش گسترده براي دور نگهداشتن علي بن أبي طالب عليه السلام از قدرت ، مخالفت أو با نتايج سقيفة وعدم بيعت ، نامشروع دانستن روش خلافت ، چند دستگى صحابه ، فزونى نفوذ امويان ، بويژه در دوره عثمان ، بروز دشمنىهاى قبيلگى پس از مرگ عثمان ، خلافت أمير المؤمنين عليه السلام ، تشديد دشمنىها ومخالفتهاى تمامى دشمنان سابق ، به همراه طبقهء جديدى از مخالفان متنوّع ، جنگهاى وحشتناك درونى اين دوره ، جمع كثيرى از صحابه وتابعين را دسته دسته كرد وبه ناكثين ، قاسطين ، مارقين ، قاعدين ، أهل كوفه ، أهل حجاز ، أهل بصره ، أهل شام وخوارج تبديل نمود ودر پايان ، پيروزىْ از آنِ معاوية وحزب أموي طرفدار أو بود ، كه نزديك به يك قرن در دار الاسلام حكم راندند .
اين حوادث ووقايع بود كه زمينه را براي زدودن فضايل دستهاى وبزرگ جلوه دادن فضايل اندكِ دسته ديگر وفضلتراشى براي جمعى ديگر ، فرآهم نمود . به رغم اختلاف ديدگاههاى ديني ، سياسي واجتماعى أهل حديث وفقيهان وبسيارى از صحابه وتابعين ، با دستگاه خلافت أموي ، هر يك به گونهاى وبه تناسب با مراتب توانايى ومقدار نفوذ خود ، در صدد تغيير انتساب فضايل علي عليه السلام بودند : جمعى به انكار ، جمعى به كم رنگ كردن ، جمعى به شركت دادن ديگران در
ميراث حديث شيعه — صفحة 106
مساهمون: مهدى مهريزى
ص١٠٦