مقام احتجاج ، آنچه در كتبِ حديثي مضبوط گرديده ، كفايت مىكند .
كتابهائى را كه بر أسانيد وإجازات وفهرستِ مشايخ شخص وطرقِ روائي اشتمال داشتهاند ، به نامهايى چون « فهرست » ، « ثبت » ، « برنامج » ، « مشيخه » و . . . ناميدهاند .
از مهمترين آثارِ اماميّه با عنوانِ « اجازه » مىتوان از الإجازة الكبيرة ى علّامهء حلّى به بنى زهره ، إجازات ابن أبي جمهور ، اجازهء شيخ حسن صاحبِ معالم ، ومجموعهاى كثير از اجازه نامه هاى خُرد وكلان كه در بخشِ اجازاتِ بحار الأنوار مندرج است ، ياد كرد . ميرزا عبداللَّه أصفهاني ، مشهور به افَندى ، در رياض العلماء ، گذشته از إشارات ، متن برخى إجازات را عيناً آورده است .
در اين زمينه الإجازة المطوّله ى مجلسي اوّل به مجلسي دوم ، الإجازه الكبيرة ى سيّد عبداللَّه موسوى جزائرى ، وإجازات الحديثِ سيّد أحمد حسينى ياد كردنىاند .
مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة إلى تصانيف الشيعة دربارهء « كتب إجازات » مىگويد :
« بدان كه بسيارى از علماى اعلام كه نخستينشان آنگونه كه مىدانم ، سيّد اجلّ ، رضىالدّين علىبنطاووس ( متوفّاىبه سالِ 664 ) بوده ، وسپس شيخ شهيد بهسال 876 ، وآنگاهشهيد ثاني وپس از آن جمعى از علماى متأخّر ، هر يك دربارهء إجازات تأليفى مستقل پرداختهاند ودر آن اجازاتى را كه از آنها آگاه شدهاند ، گردآوردهاند . أزين نوع كتب مجلّداتى ديده أم وجملهاى از آنها در تراجم مؤلّفانشان به عنوان كتاب الإجازات ياد شدهاند .
سيّد اجلّ رضى الدين علي بن طاووس رضي الله عنه عنوان كتابي را كه در
ميراث حديث شيعه — صفحة 443
مساهمون: مهدى مهريزى
ص٤٤٣