تمدن و تجدّد مىداند باز هم مثالى را متذكر مىشوم . در زمان خلفاى عبّاسى كه گويا متوكل بوده او در بغداد يهود را ( براى مشخص بودنشان ) مجبور مىكند كه كلاه سرشان بايد سرخ باشد و از وسط آن مقدارى نخ آويزان باشد و روى آن كلاه هم يك پارچه عسلى ببندند ، اين كار كم كم به جائى رسيد كه تجار شيعه در عراق اين كلاه را براى خودشان انتخاب كردند ! ! !
در تمام عراق تا قبل از جنگ جهانى دوم بيست هزار يهودى بود ، در بغداد دو هزار نفر بودند ، اكنون دقت كنيد روز شنبه ( كه عيد يهوديان است ) بازارهاى بغداد همگى بسته بودند ، تجار شيعه و سنّى و نصرانى همه تعطيل مىكردند ، به حدى كه در روز شنبه [ به علت خلوتى بازار ] در بازارهاى بغداد پاسبان ( براى محافظت ) قدم مىزد ؛ اما روز جمعه كه عيد مسلمانان بوده بازارها همگى باز بودند . « 1 »
راههاى استعمار استعمارگران
كشورهاى استعمارگراز دو راه نفوذ كرده و كار مىكردند :
اوّل - از راه ايجاد مدارس جديد در كشورهاى مستعمره ( چه در كشورهاى عربى و چه در ايران ) در وزارت فرهنگ اين كشورها غالبا مستشاران خارجى حاضر بودند در سوريه و ايران مستشار فرانسوى حضور داشت و در عراق و مصر مستشار انگليسى ، اين مستشاران چند كار انجام مىدادند :
الف . تربيت شاگردانى كاملًا وابسته ، در آن زمان علمى كه در كشورهاى مستعمره بود در حدّى بوده كه كسى بتواند نوكرى كند تا قبل از جنگ جهانى دوم اغلب اين كشورها دانشكده پزشكى ، طب ، هندسه ، فيزيك و شيمى نداشت و فقط علوم انسانى بود مانند تجارت ، زبان ، ادبيات ، حقوق و . . . كه وقتى دانشجو از آنجا بيرون مىآمد ، بايد به نوكرى دولت مىرفت و نوكر دولت شدن يعنى نوكر استعمار شدن .
ب . براندازى ايمانِ به غيب ، تمامى اين مستشاران كوشيدهاند تا در تمام كشورهاى مستعمره ، ايمانِ به غيب را از بين ببرند براى اين كار هم از نظرات
هامش
( 1 ) . سخنرانى حضرت علّامه عسكرى با موضوع استعمار در حدود سال 1360 ه . ش .