تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مبادى و اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 46

مساهمون:

ص٤٦
بالاتفاق ثابت است ، ولى در تعداد كسانى كه نماز جمعه با آن‌ها منعقد مىشود اختلاف دارند ، شافعيه و حنابله چهل نفر ، مالكيه دوازده نفر و حنفيه سه نفر را شرط صحت مىدانند . عمل به حداقل مقتضى عمل به قول حنفيه است .

أداء :

در نزد اصوليان ، يعنى انجام عبادت در وقتى كه شرع براى آن تعيين كرده است .

أداى حديث :

روايت و تبليغ حديث براى استدلال و احتجاج به آن است .

أداى كامل :

كارى كه شخص همان‌گونه كه به او فرمان داده شده است انجام دهد ، مانند كسى كه امام را درك مىكند ، داراى همه‌ى اوصاف شرعى اعم از اركان و شروط است .

أداى ناقص :

بر خلاف اداى كامل است مانند نماز گزاردن منفرد و مسبوق .

أداى مشابه قضا :

اداى كسى است كه به امام پيوسته و پس از امام بقيه‌ى مناسك را انجام مىدهد كه به اعتبار وقت مؤدى و به اعتبار اين‌كه با امام تكبير تحرم گفته لازم است كه با او نماز را ادا كند و سپس اعمالى را كه با امام انجام نداده است ، قضا كند .

أداء در معناى قضا :

انجام برخى از عبادت در وقت آن و برخى ديگر پس از خروج وقت آن است .

أداى قاصر :

انجام عملى كه از نظر شرعى مطلوب است ، ولى جامع اوصاف شرعى اعم از اركان و شروط نيست .

ادب :

آن‌چه كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم انجام مىداده ، بدون اين‌كه به آن امر كند ، مانند رو به قبله‌كردن هنگام وضو . آن‌چه كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يك بار انجام مىداده و دوبار يا بيشتر ترك مىكرده و مرتبه‌ى آن كمتر از مستحب است .

أدله :

جمع دليل و مراد از آن راهنما و أماره است : يعنى به مطلوب دلالت اشاره مىكند . ادله‌ى اجتهادى ( ادله‌ى شرعى متفق عليه ) ادله‌ى تبعى ( ادله‌ى شرعى مختلف فيها ) ادله‌ى تشريعى ( ادله‌ى شرعى ) .

أدله‌ى شرعى :

دليل در اصطلاح ، يعنى آن‌چه كه رسيدن به مطلوب خبرى ( حكم شرعى ) با درست انديشيدن در آن را ممكن مىسازد . دليل در نزد اصوليان آن است كه حكم شرعى عملى به گونه‌ى قطع يا ظن از آن استفاده مىشود .