تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مبادى و اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 146

مساهمون:

ص١٤٦
نهم : به معناى باى سببيت ، مانند آيه‌ى
يَنْظُرُونَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّ
( شورى / 5 ) ، يعنى به طرف خفى . دهم : به معناى عن ، در آيه‌ى
قَدْ كُنَّا فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا
( أنبياء / 97 ) . يعنى عن هذا . يازدهم : به معناى فى ، در آيه‌ى
إِذا نُودِيَ لِلصَّلاةِ مِنْ يَوْمِ الْجُمُعَةِ
( جمعه / 13 ) ، يعنى فى يوم الجمعة . دوازدهم : به معناى عند ، مانند آيه‌ى
لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً
( مجادله / 17 ) ، يعنى عند اللّه . سيزدهم : به معناى على ، مانند آيه‌ى
وَ نَصَرْناهُ مِنَ الْقَوْمِ
( أنبياء / 77 ) ؛ يعنى على القوم . 26 - « من » با فتح ميم بر چند معنا دلالت مىكند : اول موصول مانند آيه‌ى
وَ لِلَّهِ يَسْجُدُ مَنْ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
( رعد / 16 ) . دوم : نكره‌ى موصوفه مانند جمله‌ى « مررت به من معجب لك » ، يعنى بإنسان معجب . سوم : شرطيه مانند آيه‌ى
مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ
نساء / 122 ) . چهارم : استفهام ، مانند آيه‌ى
فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى
( طه / 49 ) . 27 - « هل » مفيد طلب تصديق چه ثبوتى و چه سلبى است . بر خلاف همزه كه براى طلب تصور و تصديق آمده است . 28 - « واو » عطف براى مطلق جمع معطوف و معطوف‌عليه است .

حسن و قبح :

مسأله‌ى حسن و قبح از مسائل مهم اصول فقه است ؛ چون مهم‌ترين ابواب آن باب امر و نهى است كه مقتضى حسن مأمور به و قبح منهىعنه است ، پس لازم است در اين باره بحث كرد . در نزد معتزله حسن و قبح اشياء ذاتى است ، برخى از آن‌ها ضرورى است ، مانند حسن صدق نافع و قبح كذب مضرّ و برخى نظرى است ، مانند حسن كذب نافع و قبح صدق مضرّ ، ولى اشاعره حسن و قبح اشياء را ذاتى نمىدانند .

حسن لذاته :

يكى از اقسام حديث حسن است در نزد محدثين همان حديث حسن است هرگاه طرق آن متعدد باشد ، به مرتبه‌ى صحيح مىرسد . براى اولين‌بار توسط ترمذى مطرح و سپس از سوى ابن صلاح رايج شد .