هرگاه مضافاليه مفرد معرفه باشد ، مفيد استغراق اجزاى آن است ، مانند جملهى « كل زيد حسن » يعنى تمام اجزاى بدن او زيباست .
20 - « لام » از حروف جر است و داراى چند معناست :
يكم : تعليل ، مانند آيهى
وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ
( نحل / 44 ) .
يعنى لأن تبيّن للناس . دوم : استحقاق ، مانند « النار للكافرين » يعنى سزاوار آنهاست . سوم : اختصاص ، « مانند الجنّة للمؤمنين » . چهارم : ملكيت ، مانند آيهى
لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ
( بقره / 284 ) . پنجم : فرجام و سرانجام كار ، مانند آيهى
فَالْتَقَطَهُ آلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُونَ لَهُمْ عَدُوًّا وَ حَزَناً
( قصص / 8 ) . ششم : تمليك ، مانند « وهبت له ثوبا » . هفتم : شبه تمليك ، مانند آيهى
وَ اللَّهُ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَ جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَزْواجِكُمْ بَنِينَ وَ حَفَدَةً
( نحل / 72 ) .
هشتم : تأكيد نفى ، مانند آيهى
وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ
انفال / 33 . نهم : تعديه ، مانند « ما أضرب زيدا لعمرو » در اينجا كلمهى ضرب به قصد تعجب لازم شده و به وسيلهى لام متعدى شده است . دهم :
زايد براى تأكيد ، مانند آيهى
إِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيا تَعْبُرُونَ .
يازدهم به معناى الى ، مانند آيهى
سُقْناهُ لِبَلَدٍ مَيِّتٍ
( اعراف / 56 ) . يعنى إلى بلد ميّت .
دوازدهم : به معناى على و براى استعلا ، مانند آيهى
يَخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ سُجَّداً
( بنى اسرائيل / 107 ) . يعنى على الأذقان . سيزدهم : به معناى فى و براى ظرفيّت ، مانند آيهى
وَ نَضَعُ الْمَوازِينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ
( أنبيا / 47 ) . يعنى فى يوم القيامة . چهاردهم : به معناى عند ، مانند آيهى
يا لَيْتَنِي قَدَّمْتُ لِحَياتِي
( فجر / 24 ) ، يعنى عند حياتى . پانزدهم : به معناى بعد ، مانند آيهى
أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ
( اسرائيل / 78 ) . يعنى بعد دلوك الشمس .
شانزدهم : به معناى من ، مانند جملهى « سمعت له صراخا » يعنى منه صراخا .
21 - « لو لا و لو ما » هردو حرف هستند و معناى آنها در موقعى بر جملهى اسميه داخل شوند ، محال بودن جواب است به واسطهى وجود شرط ، مانند عبارت « لو لا فلان