آمده است : ابو ريحان مىنويسد : و يعرفه - الصياد له بقاطر . . . و بالفارسيه خون سياوشان ( الصيدنه ، ب 64 ) . عصارهء نباتى است و معروف است ( اغراض ، 618 ) . به - فارسى خون سياوشان است و او صمغى است خالص الحمره مايل به بنفشى و قوتش تا مدتها باقى مىماند ( تحفه 118 ) . هو القاطر . . . و بالفارسيه خونشاوشان ( شرح اسماء ، م 96 ) . اين دارو هنوز در بازارهاى خاور نزديك ناشناخته است . خونشاوشان تصحيف خون سياوشان فارسى است ( مايرهوف ، م 96 ) . هوپر مىنويسد كه اين صمغ را از اسقوطره
Socatra
و زنگبار به ايران وارد مىكنند ( لوى ، م 101 ) . مادهاى است صمغى به رنگ قرمز خونى ( وجه تسميه به همين جهت است ) كه از ميوهء درخت خون سياوشان استخراج مىشود ( فرهنگ معين ) .
دم الحمام
( Dam - ol - hamam )
دم الحمام خون كبوترست و جون او را اندر بينى جكانى رعاف بازكيرذ .
الابنيه ( بهم 158 ، زل 129 )
در اقراباذين كندى به جاى دم الحمام دم حمامه آمده است ( همان كتاب ، م 102 ) .
صاحب اغراض به جاى دم الحمام ذيل لغت حمام مىنويسد : خون كبوتر بر پيشانى طلا كنند ( اغراض ، 605 ) .
دند
( Dand )
( لا )
Croton tiglium
( فر )
Croton
دند را بهندى چيپال گويند .
الابنيه ( بهم 157 ، زل 127 )
دند سه نوع است يك نوع ازو چينى است و دانهء او بزرگ باشد و به پسته مشابهت دارد و اين دندچينى باشد و يك نوع ديگر از او سجزى است و به دانهء بيد انجير ماند جز آنكه بر جرم اوست نقطههاى خرد و سياه كه به سرخى زند و نوع سيم هندويست و شكل او ميان چينى و سجزى است و ميان اين هر سه نوع چينى در منفعت زيادت است ( ترجمهء صيدنه ، ب 56 ) . دند به فارسى بيد انجير ختائى نامند و مشهور به حب - السلاطين است و گياه او به قدر ذرعى و برگش مثل برگ بادنجان و از آن رقيق - تر و گلش بزرگ و دانهء او در غلاف رقيق مايل به سبزى . . . و قسم چينى او بزرگدانه شبيه به پسته و قسم سجزى شبيه به دانهء بيد انجير . . . و قسم هندى متوسط المقدار . . . و بهترين اقسام چينى سفيد مايل به زرد و بعد از آن هندى است ( تحفه ، 118 ) . به هندى چيپال و چيپال كوته و جمال كوته نيز نامند ( مخزن ) . منه صينى يشبه حب الخروع ( شرح اسماء ، م 97 ) .
دند نام فارسى خروع صينى است و آن نيز مأخوذ است از واژهء سانسكريت دنتى
Danti
. دند را در سابق و اكنون