ذكر آنها خوددارى گرديد « 1 » .
على اى تقدير مضاربه يا قراض اين است كه شخص مالى را به ديگرى دهد تا با آن تجارت نمايد و در مقابل حصهاى از ربح مانند نصف يا ثلث مثلا از آن وى باشد « 2 » .
و به عبارت ديگر مضاربه عقدى است شرعى كه غرض از آن تجارت انسان به مال غير در مقابل مقدارى از ربح مىباشد . در چنين معاملهاى كه مال از يك نفر و عمل از ديگرى است و ربح مشترك مىباشد ، مالك يا صاحب مال را مقارض ( به كسر راء ) مىگويند و عامل را مقارض ( به فتح راء ) و نيز مضارب ( به كسر راء ) مىنامند « 3 » .
مضمون عنه
شخصى كه از وى ضمانت شده است « 4 » . ر ك : ضمان .
مضمون له
كسى كه به نفع وى ضمانت به عمل مىآيد ، صاحب حق . ر ك : ضمان .
معاطات
عبارت است از مبادله و دادوستد بدون عقد مخصوص . و به تعبير ديگر « المعاطاة أن يعطى كل من اثنين عوضا عما يأخذه من الاخر » « 5 » .
و به مفهوم كلى معاطاة هر معامله و معاوضهاى است كه در آن ايجاب و قبول ( صيغهء مخصوص ) نباشد اعم از آنكه لفظ ديگرى گفته شود يا گفته نشود .
معاطات به دو صورت ميسر است : صورت اول آن است كه غرض متبايعين از دادوستد اباحهء تصرف باشد . صورت دوم آن است كه غرض ايشان تمليك
هامش
( 1 ) . رياض المسائل ج 1 كتاب مضاربه ، مسالك الافهام ج 1 كتاب مضاربه ، المبسوط ( شيخ طوسى ) ج 3 ، ص 167 ، حدائق الناضره ج 5 ، ص 340 .
( 2 ) . المبسوط ( شيخ طوسى ) ج 3 ، ص 167 ، مغنى المحتاج ج 2 ، ص 310 ، رياض المسائل ج 1 كتاب مضاربه ، شرح لمعه ج 1 ، ص 339 .
( 3 ) . مسالك الافهام ج 1 كتاب مضاربه ، حدائق الناضره ج 5 ، ص 340 ، رياض المسائل ج مذكور كتاب مذكور .
( 4 ) . فرهنگ علوم ( دكتر سجادى ) ص 346 .
( 5 ) . شرح لمعه ج 1 ، ص 238 ، مكاسب ( شيخ انصارى ) ص 81 .