د - زن پسر ( حليلة الابن ) « 1 » چنان كه فرمود :
« حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ . . .
أُمَّهاتُ نِسائِكُمْ وَ رَبائِبُكُمُ اللَّاتِي فِي حُجُورِكُمْ مِنْ نِسائِكُمُ - اللَّاتِي دَخَلْتُمْ بِهِنَّ . . .
وَ حَلائِلُ أَبْنائِكُمُ الَّذِينَ مِنْ أَصْلابِكُمْ »
« 2 » .
مصراة
گوسفند و مانند آنكه چند روز ندوشند تا شير در پستانش جمع گردد ( و سپس آن را بفروشند ) .
مصراة از « تصريه » مأخوذ است . و در كتاب المهذب مىنويسد : به عقيدهء شافعى اين كلمه مشتق از « صر » است يعنى بستن . و غرض گوسفند يا ناقهاى است كه پستان آن را بسته باشند تا پر شير نمايد ( به منظور رغبت مشترى ) و اصل آن « مصرره » بوده است و يكى از راآت را به ياء تبديل نمودهاند و ياء قلب به الف شده است .
بالجمله مصراة را « محفله » - به فتح حاء و تشديد فاء - نيز مىگويند كه از « حفل » بهمعناى جمع مأخوذ است . و در حديث آمده است :
« من اشترى مصراة فهو بخير النظرين ؟ ؟ ؟ ان شاء ردها و رد معها صاعا من تمر » « 3 » .
ر ك : تصريه .
مصلحت
در لغت : صلاح ، خير ، صواب ، ج : مصالح « 4 » .
در اصطلاح : سبب رسيدن به مقصود شارع و بدست آوردن آن است اعم از عبادت كه مربوط به حق خود شارع است يا عادت كه براى نفع بندگان و انتظام معاش و احوال آنهاست « 5 » .
هامش
( 1 ) . شرح لمعه ج مذكور ، ص مذكور ، المغنى ( ابن قدامه ) ج 7 ، ص 112 ، تذكرة الفقهاء ج 2 كتاب نكاح .
( 2 ) . سورهء نساء آيهء 23 .
( 3 ) . لسان العرب ماده « صرى » ، المدونة الكبرى ج 1 ، ص 118 ، مغنى المحتاج ج 2 ، ص 63 ، حدائق - الناضره ج 5 ، ص 113 ، المهذهب ( ابو اسحاق شيرازى ) ج 1 ، ص 282 .
( 4 ) . المصباح المنير ذيل « صلح » ، لسان العرب مادهء « صلح » ، مجمع البحرين چاپ ايران 1321 ه ق ، ص 193 .
( 5 ) . ؟ ؟ ؟ اسبوع الفقه الاسلامى ، ص 263 ، الاصول العامه للفقه المقارن ، ص 381 .