عيوب مجوز فسخ نكاح .
عقد
در اصل به معنى جمع بين اطراف جسم و گره زدن و بستن مىباشد و در اصطلاح عبارت است از ايجاب و قبول با ارتباطى كه شرعا معتبر است . پس آن شامل سه امر ذيل مىباشد :
الف - ايجاب . ب - قبول . ج - ارتباط مخصوص « 1 » . و به عبارت ديگر چنان كه در تعريفات جرجانى آمده است : عقد ربط دادن اجزاء تصرف ( ايجاب و قبول ) است شرعا « 2 » .
جمع عقد ، عقود است كه در قرآن مجيد ذكر شده است . مىفرمايد :
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ . . .
« 3 »
»
و در تفسير آن گفتهاند : عقود جمع عقد به معنى معقود است و آن به معنى عهد مشدد و محكم و به عبارت ديگر ، « أوكد العهود » است و فرق عقد و امتياز آن از عهد از دو جهت است :
الف - در مفهوم عقد استيثاق و شدت و تأكيد معتبر است بخلاف عهد .
ب - عقد همواره بين دو نفر ( متعاقدين ) تحقق مىيابد به خلاف عهد كه ممكن است بوسيله يك نفر تحقق يابد . خلاصه هر عقدى عهد است ولى هر عهدى عقد نيست پس عهد اعم است « 4 » .
عقد جايز عقدى است كه هريك از متعاقدين ( اگر عقد از دو طرف جايز باشد ) و يا يكى از آنها ( اگر عقد از يكطرف جايز باشد ) حق فسخ آن را داشته باشند مانند شركت و مضاربه و عاريه .
عقد لازم عقدى است كه هيچيك از متعاقدين حق فسخ آن را نداشته باشند مگر در موارد معين ، مانند بيع و اجاره و نكاح . عقود از حيث لزوم و جواز سه قسمند :
الف - عقدى كه از هردو طرف لازم باشد مثل بيع و اجاره و نكاح .
هامش
( 1 ) . كشاف اصطلاحات الفنون ج 2 ، ص 953 .
( 2 ) . تعريفات جرجانى ، ص 133 ، كشاف اصطلاحات الفنون ، ص مذكور .
( 3 ) . سورهء مائده آيهء 1 .
( 4 ) . عوائد الايام ، ص 1 ، مجمع البحرين ، ص 229 .