تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — صفحة 245

مساهمون:

ص٢٤٥
خواهد بود .

مقدمهء وجود ( مقدمهء واجب )

آن است كه وجود ذى المقدمه بدان وابسته باشد . مانند طىّ طريق نسبت به انجام اعمال حجّ . لازم به يادآورى است اين نوع مقدمه را مقدمهء واجب نيز مىخوانند ، زيرا وجود واجب بدان متوقّف بوده ولى وجوبش مقيّد به آن نمىباشد بلكه نسبت به آن مطلق است . نظير وضو نسبت به نماز .

مناسبت حكم و موضوع

اين اصطلاح در كتب اصولى به عنوان قرينه بر تقييد حكم به وصف و مانند آن به‌كار رفته است . چنان كه در فرمودهء رسول اكرم صلّى اللّه عليه و آله سلّم : « مطل الغنىّ ظلم » « تأخير انداختن دين توسط فرد ثروتمند و غنى ظلم محسوب مىگردد » علماى اصول در جهت دلالت آن بر مفهوم به قرينهء مناسبت حكم و موضع تمسّك مىجويند . يعنى وجود اين قرينه ، نشانهء مشروط بودن حكم مزبور به غنا است . در نهايت به اين نتيجه مىتوان رسيد كه سبب صدور حكم ( ظلم ) اين است كه مديون غنى است ؛ ازاينرو تأخير نمودن وى در پرداخت دين ظلم است . ولى مديون فقير چون از اداى دين