مقدمهء عقلى
مقدمهء عقلى عبارت است از هر امرى كه وجود واجب به آن توقف داشته به گونهاى كه عقل بطور مستقل و بدون استعانت از شرع آن را درك مىنمايد . و به تعبير ديگر هرگاه عقل به وابستگى ذوالمقدمه نسبت به امرى حكم نمايد آن را مقدمهء عقلى خوانند .
مانند : موقوف بودن حجّ نسبت به قطع مسافت .
مقدمهء علم
آن است كه دانستن ذوالمقدمه بدان وابسته باشد ، مانند خواندن نماز به چهار طرف در وقت اشتباه قبله .
مقدمهء متأخّر
آن است كه زمان تحقّق آن پس از زمان ذوالمقدمة باشد . نظير غسل در شب نسبت به روزهء زن مستحاضه و نيز مانند اجازه در عقد فضولى كه بنابر رأى قائلين به كشف مقدمه است براى صحت عقدى كه پيش از آن واقع شده است .
مقدمهء متقدّم
آن است كه وجودش از لحاظ زمانى بر ذوالمقدمه مقدم باشد .
مانند وضو و غسل نسبت به نماز و يا مانند عقد صرف و سلم كه