تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى ) — صفحة 220

مساهمون:

ص٢٢٠
وجوب به گونه‌اى كه رعايت احتياط براى وى امكان‌پذير نباشد . نظير دوران امر بين وجوب و حرمت نسبت به نماز جمعه .

مجمل و مبيّن

مجمل عبارت از افعال يا الفاظى است كه دلالتشان بر معانى نامعلوم بوده به گونه‌اى كه وجوه مختلفى در آن محتمل باشد . به ديگر سخن مىتوان بر آن بود كه مجمل كلامى است ، به حسب متفاهم عرفى داراى ظهور نمىباشد . مبيّن آن است كه دلالت آن از هر جهت آشكار بوده و هيچگونه ابهامى در آن وجود ندارد و در معناى خاصى نيز ظهور دارد . مبيّن بر دو گونه است : مبيّن بالذّات و مبيّن بالغير مبيّن بالذّات : آن است كه نفس كلام به گونه‌اى است كه از هر حيث واصح الدلالة است . و نيازى به مفسّر از طريق كلامى ديگر نيست . مبيّن بالغير : آن است كه افزودن كلامى سبب ايضاح و روشنگرى كلام اوّل گردد . به اين ترتيب مقصود در اين نوع جمله‌ها ذاتا معلوم و روشن نيست بلكه بواسطهء امرى ديگر واضح مىشود . امورى كه سبب اجمال لفظ مىگردد متعدد است ، منتها موارد