از جهت التزام و عقد القلب مخالفت حاصل شود نظير ملتزم شدن به اباحهء وطى با زنى كه مردّد است بين اينكه نزديكى با او حرام است يا واجب ، منوط بر اينكه زمان وجوب و حرمت متّحد باشد .
بديهى است مخالفت در اين مثال از حيث عمل نمىباشد بلكه تنها از جهت التزام است . مرحوم شيخ انصارى در مسائل اين نوع مخالفت را در شبهات موضوعى و حكمى جايز دانسته اعمّ از اينكه اشتباه و ترديد بين دو حكمى بوده كه داراى موضوع واحد است يا بين دو حكمى كه داراى دو موضوع باشند .
مخالفت عملى
مخالفت عملى آن است كه مكلف در مقام عمل با اصل حكم مخالفت ورزد . مانند اينكه هر دو امرى را كه به وجوب يكى از آن دو يقين دارد ترك كند يا دو فعلى كه به حرمت يكى علم دارد مرتكب شود .
مخالفت قطعى
هرگاه دو طرف علم اجمالى ترك شود و مكلف نسبت به انجام هيچيك از اطراف علم اجمالى مبادرت نورزد ، در اصطلاح به اين امر « مخالفت قطعى » مىنامند .