دليل شرعى و عقلى
دليلى كه از سوى شارع صادر گرديده و دالّ بر حكم شرعى باشد ، به آن دليل شرعى گويند ، نظير آنچه در قرآن كريم و سنّت ( قول ، فعل و تقرير معصوم ) آمده است .
امّا منظور از دليل عقلى ، امورى است كه براى عقل قابل ادراك است و از آن مىتوان حكم شرعى استباط كرد . از قبيل وجوب مقدمات .
دليل فقاهتى
دليلى كه بيانگر حكم ظاهرى باشد بدان دليل فقاهتى گويند ، نظير اصول عمليّه ( برائت ، تخيير ، احتياط و استصحاب ) . وجه نامگذارى آن به « دليل فقاهتى » اين است كه چون حكم ظاهرى در تعريف فقه اخذ شده است . چنان كه گويند :
« الفقه هو تحصيل العلم بالوظيفة الفعلية او بالحكم الظاهرى » .
دليل قطعى و ظنّى
اين دو عنوان از گونههاى دليل عقلى به شمار مىروند ، چه آنكه دليل عقلى گاه دليلى قطعى است به اين معنا كه موجب علم و يقين به حكم شرعى است و به نظر اغلب اصوليّين داراى حجيت است و گاه دليلى ظنّى است ، نظير برخى از قضاياى عقلى كه عقل نسبت