تخطي إلى المحتوى الرئيسي

واژه شناسى اصطلاحات اصول فقه ( فارسى ) — صفحة 82

مساهمون:

ص٨٢
قطع نظر از تعلق امرى به آن واجب . مثلا صلاة كه يكى از واجبات اسلامى است . فى حد ذاته به تعداد اجزاء و شرايطى كه برايش متصور است تقسيم مىشود مثلا با سوره و بىسوره ، با ركوع و بىركوع و . . . كه اين‌ها تقسيمات اوليه هستند .

تقسيمات ثانويه

تقسيمات ثانويه عبارتند از تقسيماتى كه عارض مىشوند بر واجب پس از تعلق امر به آن واجب كه تا حكمى نباشد اين تقسيمات در كار نيست و وجه تسميه‌اش به ثانويه بر همين اساس است كه ذات العمل اولا و بالذات منقسم به اين اقسام نمىشود بلكه پس از تعلق امر اين تقسيمات پيدا مىشوند لذا در اين مرحله ثانيه اين تقسيمات را دارد . مثال : نماز در خارج يا به قصد امتثال انجام مىگيرد و يا بدون قصد امتثال امر انجام مىگيرد اين تقسيم وقتى متصور است كه امرى باشد .

تنقيح مناط

منقح كردن و پاك كردن ملاك علت حكم است كه ذكر شده و آنگاه ، در پرتو علت تنقيح شده حكم ، حكم را تعميم داده باشد . تنقيح مناط در جايى است كه قانونگذار ، حكم را به ملاك و سبب نسبت داده ، ولى مناسبات و اوصاف حالاتى را كه پيرامون آن را فراگرفته ، و دخالتى در ثبوت حكم ندارد ، منقح مىگرداند ، و آنها را از ارتباط داشتن نسبت به حكم و از اعتبار مىاندازد تا حكم ، عموميت و گستردگى خود را پيدا كند ، و فقيه بتواند در موارد مشابه به آن استناد و از آن استنباط كند .