مخصص متصل
عبارت است از آن مخصصى كه متصل به خود عام باشد و در همان كلامى كه عام وارد شده ، خاص هم وارد شده باشد مانند « اشهد ان لا إله الا اللّه » ؛ كه « الا اللّه » در كنار « لا إله » آمده است .
مخصص منفصل
عبارت است از مخصصى كه در كلام مستقل و جدايى از عام وارد شده ، يعنى عام در كلام جداگانه و خاص در كلام جداگانه ديگرى واقع شده . مثلا : اول فرمود : « اكرم العلماء » و بعد از 2 ساعت فرمود : « لا تكرم الفساق من العماء » .
مرجحات جهتيه
عبارت است از : امورى كه به اصل صدور حديث كارى ندارد لكن جهت صدور حديث را قوت مىبخشد ، توضيح اينكه فرض كنيد حديثى صدورش از معصوم براى ما محرز و مسلم است و ما قطع به صدور آن داريم پس از اينكه اصل صدور مسلم شد در اين حديث دو احتمال وجود دارد :
1 - شايد در مقام بيان حكم اللّه واقعى باشد .
2 - و شايد در مقام بيان واقع نيست بلكه مصلحتى خلاف واقع را اظهار مىفرمايد . حال آن مصلحت ، مصلحت تقيه باشد و يا مصالح ديگرى كه عالم الغيب به آنها آگاه است در چنين موردى وجود مرجحات جهتيه وضعيت را روشن مىسازد ، يعنى دلالت مىكند بر اينكه آن حديث در مقام بيان واقع صدور يافته يا در جهت تقيه .
مرجحات صدورى
عبارت است از امورى كه اصل صدور حديث را تقويت نموده و احتمال